Pierre Bergounioux | B-17 G
Paperback | 80 pagina’s | € 9,-
ISBN 978-90-78068-36-5
Uitgeverij Voetnoot | 2010
In een filosofische uiteenzetting over de snelheid van de moderne tijd en het verschil in beleving, waarneming en (be)oordelingsvermogen tussen jong en oud, beschrijft Pierre Bergounioux in B-17 G de laatste momenten van de bemanning van een Boeing B-17 Flying Fortress van de Amerikaanse luchtmacht zoals die volgens hem geweest zouden hebben kunnen zijn. Het gevecht in de lucht met de Focke-Wulf 190’s van het naziregime heeft slechts enkele seconden geduurd, maar is in Bergouniouxs woorden een ode aan de heldhaftigheid van de jonge soldaat die, tussen de regels door om het even aan welke kant hij staat, het morele recht aan zijn kant weet.
De B-17 G bood ruimte aan een tienkoppige bemanning en kon meer dan 3.000 km afleggen op zeven km hoogte. De temperatuur in het toestel daalde tijdens dergelijke vluchten tot -50 °C. Bergounioux beschrijft het ritueel van het gereedmaken voor vertrek, waarvan het aantrekken van het uniform een aanzienlijk onderdeel vormde. Verschillende lagen over elkaar tegen de koude en, afhankelijk van plek en taak in het toestel, extra beschermende borstplaten. Alles werd zorgvuldig om en aan het lichaam getooid alsof de bemanning, die op de piloot na uit enkel tieners bestond, een groep bewezen krijgsheren was die met vertrouwde rituelen de overwinning zekerstelde. Toch maakt Bergounioux met kleine gebaren de twijfel en vertwijfeling, angst en spanning invoelbaar. Grapjes waar net niet lang genoeg of juist te lang om gelachen wordt en gezichten die strak staan en wat bleek afsteken tegen het metalen fort waar zij hun lijfsbehoud van laten afhangen, laten de adrenaline en hartslag hand in hand stijgen. Het moment in de lucht waarop zij zich van de tot korte afstand genaderde vijand bewust worden culmineert in het hoogtepunt van enkele seconden waarin de korte training de jongens niet meer helder voor de geest staat, hun handen automatisch handelen maar net niet accuraat genoeg, en hun hersens te laat bedenken dat ze zojuist onvoldoende rekening hielden met de snelheid en afbuigingscurve van hun doelwit. Doelwit is wat zij zelf blijken te zijn als de Focke-Wulf 190’s hun plek in het kielzog van de B-17 hebben hernomen en hun aanval met het grootst haalbare effect voltooien.
Er waren geen overlevenden, dus we kunnen hen niet vragen wat ze in die laatste momenten werkelijk gedacht en gevoeld hebben. Hen toch een stem gunnen en het zien van beeldmateriaal van het neergaan van de B-17 – geschoten vanuit de schutterspositie van de Focke-Wulf en onder deze recensie te bekijken – is wat Bergounioux ertoe bewogen heeft zich als hun woordvoerder op te werpen. Omdat hij zelf geen vergelijkbare strijdervaring heeft, beroept hij zich op de verhalen van schrijvers die wel zijdelings of temidden van slagvelden hebben gestaan zoals Hemingway en Faulkner. Dit stelt hem niet alleen in staat om het ‘echte gevoel’ (waarschijnlijk) dicht te benaderen, maar ook om het verschil te duiden tussen de ervaringen van de al wat rijpere man en de negentienjarige jongen die meer door toeval dan uit vrije keus lijf en leden voor vaderland en wereldvrede dreigt op te offeren. Of de jongens van deze B-17 het allemaal echt zo ervaren hebben zullen we nooit weten, maar het is goed voor te stellen dat Bergounioux er in B-17 G dicht bij in de buurt komt.
[bol_product_links block_id=”bol_560a6846a657e_selected-products” products=”1001004006435298″ name=”B-17 G” sub_id=”Pierre Bergounioux” link_color=”003399″ subtitle_color=”000000″ pricetype_color=”000000″ price_color=”CC3300″ deliverytime_color=”009900″ background_color=”FFFFFF” border_color=”D2D2D2″ width=”250″ cols=”1″ show_bol_logo=”undefined” show_price=”1″ show_rating=”1″ show_deliverytime=”1″ link_target=”1″ image_size=”1″ admin_preview=”1″]
Boekrecensies
Elke dinsdag een recensie van een luchtvaartboek in de boekenrubriek.
