Paul Auster | Mr. Vertigo
Paperback | 274 pagina’s | € 15,00
ISBN 978-90-23486-96-1
De Bezige Bij | 2014
Mr. Vertigo van Paul Auster is een roman over het onmogelijke en het ongrijpbare, het grote succes en de onvermijdelijke val. Oorspronkelijk verschenen in 1994 – ook in Nederlandse vertaling door Mea Flothuis bij De Arbeiderspers – is het in 2014 opnieuw uitgegeven in dezelfde vertaling door De Bezige Bij. Hoewel het parallel verloopt aan historische gebeurtenissen, heeft het verhaal iets tijdloos.
Mr. Vertigo speelt zich af in de Verenigde Staten en trapt af in de jaren twintig van de twintigste eeuw. De jaren van technologische vooruitgang en economische teloorgang weerspiegelen het leven van de inmiddels tachtigjarige verteller van deze roman, Walter Claireborne Rawley, oftewel Mr. Vertigo. Rond de eeuwwisseling besluit hij zijn verhaal op te schrijven, nu iedereen die er een rol in gespeeld heeft dood en vergaan is. Hij waarschuwt vooraf en in enkele intermezzo’s dat zijn geheugen hem hier en daar misschien wat in de steek laat maar dat hij probeert het wonderlijke verloop van vooral zijn jeugd maar ook zijn verdere leven zo waarheidsgetrouw mogelijk te vertellen. Dit is een slimme greep van Auster, want het helpt bij het verhaal te bezien door de ogen van een naïeve straatjongen zonder scholing of perspectief en mee te gaan in zijn wereld van exorbitante machtsrelaties en bovennatuurlijke prestaties.
Wonend bij een onvriendelijke tante en een verschrikkelijke oom probeert de jonge Walter voor zichzelf op straat het een en ander bij elkaar te scharrelen. Op een dag wordt hij aangesproken door Meester Yehudi, een vreemde kerel in nog vreemdere kleding. Deze belooft dat als Walter zich volledig aan hem overgeeft, hij de jongen zal leren vliegen. Walter weet dat hij in zijn toestand een makkelijke prooi is voor kinderlokkers en andersoortige griezels, maar twijfelt evengoed niet lang om Chicago te verlaten en zich door Yehudi mee te laten voeren naar het Amerikaanse binnenland. Drieëndertig fasen zal Walter moeten doorlopen voordat hij kan vliegen, zo beweert Yehudi, en een lange tijd van afzondering en vernedering begint. Maar uiteindelijk maakt Walter vorderingen en begint hij zelfs de andere huisgenoten, een Native American huishoudster en een zwarte, mismaakte bolleboos, met mildere ogen te bekijken. Zijn eerste keer vliegen – of leviteren – boven een meertje alsof hij over water loopt, valt samen met de eerste trans-Atlantische vlucht door Lindbergh in 1927.
Jaren van succes breken aan waarin het publiek zijn ogen niet gelooft en steeds meer wil. Als economische wetmatigheid barst de bubbel met de komst van heftige migraineaanvallen na elke voorstelling. De keuze die Walter heeft is of stoppen met leviteren, of zich laten castreren. Gezien het laatste geen garantie biedt voor het verdwijnen van de aanvallen ziet hij hiervan af en neemt genoegen met een terugkeer naar de zelfkant van de maatschappij. Ook dit gaat met vallen en opstaan, het afscheid nemen en soms weerzien van oude bekenden, groot succes en het abrupt vervliegen hiervan, waarmee Auster lijkt te willen zeggen dat niemand voor grootsheid alleen bedoeld is, en dat alle grote prestaties berusten op toeval of langdurige en veelkoppige ontwikkeling.
[bol_product_links block_id=”bol_5665a9dae412b_selected-products” products=”9200000026165486″ name=”Mr. Vertigo” sub_id=”Paul Auster” link_color=”003399″ subtitle_color=”000000″ pricetype_color=”000000″ price_color=”CC3300″ deliverytime_color=”009900″ background_color=”FFFFFF” border_color=”D2D2D2″ width=”250″ cols=”1″ show_bol_logo=”undefined” show_price=”1″ show_rating=”1″ show_deliverytime=”1″ link_target=”1″ image_size=”1″ admin_preview=”1″]
Boekrecensies
Elke woensdag een recensie van een luchtvaartboek in de boekenrubriek.
