Een paar weken geleden vloog ik met René Hebels mee. In een prachtige Cessna 182RG. Naar Rechlin/Lärz, EDAX. Testbasis van de Luftwaffe in WO2.
De eerste straal- en raketvliegtuigen werden er uitgeprobeerd. De Me262 en de Me163. Nu gereduceerd tot een verzameling schroot, verdeeld over twee rommelige musea.
Een voormalige piloot van de DDR-Volksarmee is er havenmeester. Veertig jaar geleden vloog hij dreigend heen-en-weer langs het IJzeren Gordijn, met een Russische gevechtshelikopter. Nu vraagt hij of we een bonnetje willen. De geschiedenis is overal in Duitsland.
Meer dan twee uur vliegen is het, naar Rechlin. Veel tijd om naar beneden te kijken. Je zou kunnen denken: “Wat leuk. De wereld is één oneindig-grote Faller-Märklin-modelspoorbaan.” Maar ik denk alleen aan de geschiedenis. Boven Duitsland denk ik altijd: daar in dat dorpje hebben Joodse mensen gewoond. Die zijn in een vrachtwagen geknuppeld, daarginds bij die bosrand, door hun dorpsgenoten. Om ergens diep in Polen te worden vermoord. ‘Schuldig landschap’ noemde Armando het ooit.
De andere gedachte die ik àltijd heb, boven Duitsland: ‘Zeventig jaar geleden vloog Joe uit Minnesota in een B-17 over ditzelfde landschap. Op weg naar Dresden. Om die stad vol kerken en kathedralen kapot te gaan gooien.’
De geschiedenis ligt als een dikke, muffe deken over heel Duitsland. Want naast Bach en Dürer is Duitsland toch vooral bekend van hele nare, rare, wrede dingen. Frankrijk, dat is Camembert en Chardonnay, en voornamelijk onbenulligheid. Duitsland, dat is alles Geschichte. Of het nou leuk is of niet.
Ik tob verder: wel negentig procent van wat Joe uit Minnesota destijds zag vanuit de gun turret van zijn B-17, zie ik nu nog. Er is weinig veranderd in die zeventig jaar. Zonnepanelen, ja. En windturbines. Die had je toen nog niet. Maar voor de rest? Huisje boompje beestje. Net als in 40-45. Peins, peins. Terwijl het witte vliegtuigje pixel voor pixel voortkruipt over het Garmin-schermpje.
Dan zegt René opeens: “Wil jij vliegen?”
Hij geeft me de controls, ik trek mijn pet diep over de ogen, en probeer heel nauwkeurig de paarse lijn op de display te volgen, door alleen maar op de kunstmatige horizon te vliegen.
Even nergens aan denken.
Goof Bakker
