Eind van het jaar, dan ga je overpeinzen. Wat heb ik toch gedaan dit jaar? Ik scroll door de foto’s, de verhalen. Op UP, in Piloot & Vliegtuig, PlaneOwner. Ja, in de NRC, zelfs weer eens.
Vlucht naar Cosford met de O-2 push pull. Onthaald als vrienden. Opgesteld op het showterrein naast een pracht van een Cessna Bird Dog. Brothers in Arms, vanuit Nam, hier ‘bien etonnés de se trouver ensemble’, in het vredige Shropshire. We logeren in leegstaande studentenflats en bieren in de lokale pub. Hoogtepunt van de show: de fly by van een B1 èn een B-52. Op de terugweg: twee F-15’s vlak onder ons door in de buurt van Lakenheath.
Even verderop een ietwat ongewenste kennismaking met de geniale centreline thrust configuration van onze fork tailed devil. Een stilstaande propeller voor de neus, een cruise speed die van 135 naar 105 knopen terugloopt, maar geen dead foot dead engine, geen wanhopig gestrekte linker- of rechterbenen, laat staan frantic gezwengel aan een rudder trim. Plots is elke conventionele tweemotorige een onding, zo geen doodskist. Waarom is dit prachtconcept niet succesvoller geweest, geworden, destijds?
De MLD, viering honderdjarig bestaan. Hoogtepunt: aankomst onder begeleiding van twee (!) NH-90’s. Kijk, dat heb je nou als je met een warbird aankomt, al is het een kleintje. En nog bed-breakfast-beer-BBQ en brandstof op de koop toe. Tip van Goof: eigen vliegtuig? Koop een Warbird. Je spaart de beurs en je bent overal guest of honour.
Ook dit jaar geschiedde: ‘Solo Zweef’ op de SZD-51! Dankzij de perfecte instructie van Gerrit, Herman, Camilla en Rik. De eerste belletjes alleen gedraaid, een wonderlijke ervaring. Zeker voor iemand die nauwelijks anders heeft gevlogen dan onder de grootscheepse aanwending van fossiele brandstoffen. Aanrader mensen, ook uit de Randstad: leer zweven op Teuge! Eminente en uiterst gezellige voorbereiding op je ATPL.
Ook deze zomer: in formatie met vier Yak 52’s naar Duxford. Hoogtepunt: een low pass langs de White Cliffs of Dover. Een passend saluut aan de helden van de Battle of Britain. In dit geval ook nog eens met een WO-2 look-alike, compleet met radial.
De aankomst al even spectaculair: in de lage avondzon mogen we getuige zijn van de try-out van de P-51B ‘Berlin Express’, in perfecte formatie met twee andere Mustangs. De volgende dag, bij de show zelve, vliegt al bij het eerste rondje de unieke malcolm canopy van het toestel. Enorm geluk dus dat we deze unieke demo op het nippertje hebben meegepikt. Duxford op z’n fraaist.
Blij dat ik ‘Berlin Expres’ wat – zeer bescheiden – aandacht kan geven: de overtocht van dit toestel, de tweede keer na zeventig jaar (de eerste was in 1944), bestuurd door Mr. Mustang himself, Lee Lauderback, is veel te onopgemerkt gebleven. Wat zal de man gebaald hebben, dat die demo zo rottig verlopen is.
Met de Cirrus een rondje Duitsland, richting het altijd weer indrukwekkende Peenemünde. Geburtsstelle der Raumfahrt. Maar ook Ort des Schreckens, meldt de folder. Want het wonderwapen, dat uiteindelijk een Amerikaan op de maan zette, is geconstrueerd onder ontstellend menselijk lijden.
Beide aspecten krijgen evenwichtig de aandacht: bewondering voor het vernuft, empathie voor het lijden. Zo kunnen alleen Duitsers het: zowel aanrichten als herdenken. Onderweg doen we de voormalige luchtmachtbasis Altenburg-Nobitz aan. Speciaal voor ons wordt op deze doordeweekse dag het museum geopend, vol Nazi- en DDR-parafernalia. Gestolde geschiedenis.
Wacht, we maakten ook nog een rondje naar de noord-Duitse marinebasis! Nordholz. Een wat mottig museum, en de voornaamste attractie – een Starfighter. Zusje van ‘t exemplaar bij Skydeck, die u binnenkort eindelijk eens gaat komen bekijken. By the way: we hebben weer een nieuwe MIG in de Postbellum Collection. Nog een reden om langs te komen.
Ooit was ik hier eerder, voor een merkwaardig ceremonieel. Aangevoerd met een Transall van de Bundesluftwaffe, samen met de fotograaf Frank Mink. Van hieruit werden namelijk de controlevluchten uitgevoerd over de naleving van het Open Skies-programma, waarbij in de nadagen van de Koude Oorlog de NATO en het Warschaupact elkaar toestonden om openlijk te spioneren. Door precies voorgeschreven rondjes boven elkaars grondgebied te vliegen, met precies voorgeschreven foto-apparatuur. Bedacht door Eisenhouwer, uitgevoerd door de oude Bush. Opeens weer actueel: vorig jaar begon Turkije opeens de vluchten van Rusland te weigeren, en even later beperkte Rusland het aantal Open Skies-vluchten van de Amerikanen. Cold War Revisited… Let op: dit militaire Open Skies heeft niks te maken met het gelijknamige civiele programma dat momenteel loopt.
Rondje invasiestranden, ook nog. Was ik al veertig jaar van plan. Mooi, maar vliegtuigtechnisch wat dunnetjes. Een perfect gerestaureerde Marauder, daar blijft het bij. Verbijsterend is de wijze waarop er door de Fransen geld verdiend wordt aan de kromme Amerikaanse veteranen. Schaamteloze rotzooi in de museumshops. Meest indrukwekkend: de schoen van een lokale Duitse tankcommandant, gevoerd met Joods haar. Een getypt kaartje van twee bij drie centimeter maakt meer indruk dan de gigantische armoured half track tien meter verderop.
Oh ja, samen met inmiddels ook Yak-typerated Frans van Rossum de tien uren instructie van Rob Grotendorst nogmaals mee mogen maken. Genot om te beluisteren. Dat zou eens op film vastgelegd moeten worden. Zelf met de PH-YAX, geland op Twente, het tweede toestel na de hernieuwde opening. Licht ontroerend, omdat ik hier, acht jaar oud, ruggelings gelegen in het gras, de T-33’s van de Klu rondjes zag draaien en besloot dat ik dat vliegtuigen veel mooier vond dan auto’s, treinen en boten.
Twee Russen mogen rondvliegen op de Yak. Evgeny Cherneshenko en Nurbek Adaev. Mooi om eens een keer zo volledig on topic te zijn. De safety briefing wordt keurig vertaald door een native tolk uit Apeldoorn. Ondanks de uitgebreide verbale voorbereiding wilde Nurbek liever geen tweede aileron roll maken, begreep ik uit een aanhoudend njet-njet-njet in mijn headset. In totaal iets meer dan tien uur PIC Yak gevlogen. Aan de krappe kant, maar ik vul dat aan met minstens even veel uren chair-flying. Op de keukenstoel, voor de poster, procedures stampen.
Wat is er nìet van gekomen? Weer eens aan een deltavlieger hangen. Da’s dan meteen een goed voornemen voor 2018! Naast het maken van stukkies voor Up.
Dit laatste van 2017 is in elk geval geschreven met dank aan Sander en Joeri, voor de geweldige samenwerking, en in opperste bewondering voor de manier waarop deze mannen met hun fantastische team deze prachtige site letterlijk en figuurlijk in de lucht houden.
Goof Bakker
