Schiphol zit vol, er kan geen vliegtuig(beweging) meer bij. Daardoor gaan er andere krachten spelen dan in een situatie dat er vrijelijk slots te krijgen zijn. We zetten een aantal feiten op een rijtje.
Geluid
Voor de omwonenden die last hebben van vliegtuiggeluid is het mooi nieuws de komende twee jaar. De max is bereikt, er landen of vertrekken 500.000 vliegtuigen per jaar (General Aviation hier buiten gerekend) en dat is het. Afgelopen jaar vervoerden die vliegtuigen bij elkaar 68,5 miljoen passagiers. Dat zijn gemiddeld 138 passagiers per toestel. Wat betreft passagiersaantallen zal Schiphol toch groeien ook al is er een stop op de vliegbewegingen de komende jaren.
Voller
London Heathrow zit al sinds 2011 aan haar maximum aantal vliegbewegingen van 480.000. Toch groeide het aantal passagiers op die luchthaven significant. Van 68 miljoen in 2011 naar 78 miljoen in 2017, een plus van 16 procent. De groei kwam -uiteraard- niet door meer vliegtuigen, maar omdat er meer passagiers per vliegbeweging werden vervoerd. Maatschappijen zetten grotere toestellen in en de vliegtuigen zitten voller. Tussen 2004 en 2011 lag dit gemiddelde zo rond de 142 op Heathrow. In 2017 was het 27 procent hoger, namelijk 164 passagiers per beweging.
Efficiënter
Sinds april is in de vervoerscijfers van Schiphol te zien dat er geen vliegbewegingen meer bijkomen, ten opzichte van het jaar ervoor. Er was in de maanden april tot september toch een stijging zichtbaar van 4 procent meer passagiers per beweging naar 145. Dat is ongeveer evenveel als wat Heathrow had toen het maximum aantal bewegingen bereikt was. Groei bleek de afgelopen maanden dus wel degelijk mogelijk ondanks het slot op het aantal vliegbewegingen. De beschikbare capaciteit wordt efficiënter benut. Vanuit geluid en uitstoot oogpunt is dat toe te juichen. Wél groei, maar bij grofweg dezelfde milieubelasting.
88 miljoen
Als de vliegtuigen op Schiphol net zoveel passagiers per vliegbeweging meenemen als op Heathrow, zou Schiphol 88 miljoen passagiers hebben. Dat zijn er 20 miljoen meer dan nu. En 4 miljoen meer dan Heathrow er in 2017 verwerkt heeft. Schiphol mag immers 20.000 bewegingen meer verwerken per jaar dan Heathrow.
Slachtoffer
Het grootste slachtoffer lijkt op het moment de vrachtbranche te zijn. Full freighters hebben het lastig om zich aan hun slotschema te houden. Als je 20 procent of meer van de tijd niet op de aangewezen slottijd bent, dan raak je het slot kwijt. In het verleden was dit geen probleem, er waren immers slots genoeg. In de eerste tien maanden van 2018 waren er maar liefst 11 procent minder vrachtvluchten; in absolute aantallen: bijna 1.600 minder, vijf per dag dus. Voor elke vlucht is een keten van mensen aan de slag. Afhandelaren, expediteurs, vrachtwagen chauffeurs enzovoort. Minder vracht betekent dus minder werkgelegenheid.
Schade beperkt
Emirates kiest ervoor om vijf vracht-retourvluchten in te wisselen voor de derde (bijna-)dagelijkse passagiersverbinding. Voor vluchten van AirBridge Cargo wordt ook gevreesd, het bedrijf bouwt een hub op Luik. Ondanks dat er 10 procent minder vrachtvluchten waren, is het aantal ton vracht veel minder hard gedaald. Van januari tot oktober was er 2,4 procent minder. De schade wordt beperkt. Of door meer vracht in de buik van passagierstoestellen te vervoeren, of door de vrachtvluchten voller naar Schiphol te sturen. Net als bij de passagiers wordt er efficiënter met de beschikbare capaciteit omgegaan. Er is daardoor wel minder flexibiliteit. Opvallend op Heathrow is overigens dat de het aantal ton vracht elk jaar gestegen is in de jaren dat er geen vlucht meer bij kon.
Economisch
Nog meer dan eerst zullen economische wetten gelden. Maatschappijen zullen alleen kiezen voor de meest economische vluchten. Voor de passagier kan dat betekenen dat er minder keuze komt; de dunnere routes zullen gestaakt worden, of minder vaak uitgevoerd worden. Groei zal blijven, dat laat Heathrow wel zien. De groei zal wel minder hard gaan. Het is een soort efficiëntie-slag. Daar zullen maatschappijen niet per se rouwig om zijn. De consequentie is wel dat ze minder speelruimte hebben om bijvoorbeeld nieuwe of extra verbindingen te openen. Daar staat tegenover dat er momenteel geen concurrentie bij kan komen.
