Het ‘Congressional Budget Office’ (CBO), de Amerikaanse tegenhanger van de Algemene Rekenkamer, doet regelmatig budgetvoorstellen. Vorige week is er een zo’n ‘budget option’ verschenen met betrekking tot de aanschaf van F-35’s. Dit staat te lezen op de website van het CBO.
Kostbaar
Het hele F-35 programma is een kostbare aangelegenheid voor de Amerikaanse defensie. Zowel de luchtmacht (US Air Force), als de marine (US Navy) en het marinierskorps (US Marine Corps) hopen de komende jaren nog aanzienlijke aantallen F-35’s te ontvangen. Tot aan 2044 zal Amerika nog meer dan 1900 F-35’s aanschaffen, zo is de verwachting. De totale kosten tot afronding van het project worden geschat op 253 miljard US dollar (tegen de huidige dollarkoers).
Stoppen
Vanuit een budgettair perspectief gezien, zou het volgens het CBO beter zijn om de F-35 productie vanaf 2019 voor Amerika te stoppen. In plaats daarvan zouden dan meer toestellen moeten worden gekocht van oudere, niet-stealth vliegtuigtypen als de F-16 en de F/A-18E/F Super Hornet. Als er tot 2028 evenveel F-16’s en Super Hornets zouden worden besteld als er nu F-35’s staan gepland, zou dit een besparing van 16 miljard US dollar opleveren.
Besparing
Hoeveel besparing het na 2028 zou kunnen opleveren, durft het CBO nog niet te zeggen. Eén van de redenen hiervoor, is dat wellicht na 2030 er weer een nieuwe generatie gevechtsvliegtuigen komt. De aanschaf van nog meer F-16’s en Super Hornets na 2030 is dan niet meer nodig. Dat er vanaf 2030 een volgende generatie gevechtstoestellen op de markt zal komen, wordt minder waarschijnlijk als de stekker uit de F-35 wordt getrokken. Welk luchtvaartconcern wil nog investeren in de ontwikkeling van een nieuw gevechtsvliegtuig, als het risico groot is dat halverwege de looptijd van het project de bestelling wordt geannuleerd?
Gevolgen
Hoe reëel is nu eigenlijk het scenario, om te stoppen met de F-35 productie ten gunste van de F-16 en F/A-18E/F? Behalve dat Lockheed Martin in grote financiële problemen zou komen, zal het stoppen met de F-35 ook gevolgen hebben voor de Amerikaanse werkgelegenheid. Verder zullen andere landen die de F-35 hebben besteld, met een kostenstijging worden geconfronteerd. Omdat er minder F-35’s worden geproduceerd, zal de stuksprijs flink omhoog gaan. Mogelijk zullen buitenlandse afnemers hierdoor ook hun bestelling cancellen. Verder zal Lockheed Martin ongetwijfeld juridische procedures starten tegen de Amerikaanse overheid.
Kostenreductie
Het CBO heeft nog veel meer van dit soort ideeën gepubliceerd, die kostenreductie als doel hebben. Vrijuit denken zonder beperkingen, levert soms interessante oplossingen of besparingen op. De F-22 Raptor in 2019 geheel uit dienst nemen, is een andere ‘budget option’ die wordt genoemd. Dat zou in de komende tien jaar zelfs een besparing van 30 miljard US dollar opleveren. De USAF zou met het verdwijnen van de F-22 wel in één klap 10% van zijn jachtvliegtuigen kwijtraken – en waarschijnlijk ook het luchtoverwicht tijdens een toekomstig conflict met China of Rusland.
