Het effect dat stillere vliegtuigen hebben op de leefbaarheid is niet of slechts beperkt waarneembaar. Dat stelt Hans Alders in zijn verslag van het mislukte overleg van de Omgevingsraad Schiphol (ORS). Hij zegt dat een stiller vliegtuig dat overvliegt nog steeds een erg hoog volume produceert, dat niet of als amper minder geluid wordt ervaren vergeleken met een ‘oud’ vliegtuig. Vervolgens worden het meer vliegtuigen, waardoor de overlast dus groter wordt.
Niet waarneembaar
De luchtvaartsector hoopt na 2020 te groeien middels de 50-50 regel. Stillere vliegtuigen zorgen voor minder geluid voor de omgeving. Voor de helft mag die winst ten goede komen aan de sector en ingevuld worden met meer vluchten. Alders legt daar in zijn verslag scherpe kanttekeningen bij. Hij schrijft: “Een belangrijk probleem dat zich voordoet is dat hinderbeperking [..] door steeds minder geluidsproducerende vliegtuigen nauwelijks of niet waarneembaar is [..]. Ieder individueel vliegtuig produceert daarbij voor de omwonende een buitengewoon hoog geluidsvolume.”
“Voor de geluidsberekening [..] maakt deze reductie (dankzij stillere vliegtuigen, red.) wel degelijk uit. Zij leidt namelijk tot een verdere volumegroei. Daarmee is dus de paradox gecreëerd dat een geluidsreductie leidt tot een [..] toename van overlast. Het woonklimaat wordt ernstig geschaad.”
Ononderbroken stroom
“Gelijktijdig moet worden vastgesteld dat er sprake is van een zodanige volumeontwikkeling dat sprake is van een alsmaar toenemende ononderbroken stroom van bewegingen. De eerder aanwezige rustperiodes worden steeds korter.” In de berekeningen wordt uitgegaan van gemiddeld geluid. Bewoners zeggen daar volgens Alders over: “niet geconfronteerd te worden met ‘gemiddeld geluid’ maar met met piekgeluiden die steeds korter onderbroken worden.”
Geen maatschappelijke basis
Alders: “Verbeteringen die door de omwonenden niet of slechts beperkt waargenomen worden, kunnen moeilijk een maatschappelijk gelegitimeerde basis vormen voor een ruimtebepaling op basis waarvan een volumeontwikkeling van 50-50 kan plaatsvinden.”
Opnieuw definiëren
“Deze overwegingen verdienen een plaats bij de discussie die gevoerd zal worden over de verdere ontwikkeling van de luchtvaart in Nederland. Daarmee is niet gezegd dat op voorhand de verdeling van gerealiseerde milieuwinst in een verhouding 50-50 over de sector en de omgeving verlaten zou moeten worden. Wat wel bedoeld wordt, is dat het begrip milieuwinst opnieuw gedefinieerd moet worden, zodat alleen door omwonenden ervaren reductie van geluid, in de toekomst een rol kan spelen bij het vaststellen van de grondslag voor de verdeling van milieuwinst.”
Mislukt
De ORS is niet tot overeenstemming gekomen. De brief die Alders heeft geschreven aan de regering (waar bovenstaande uitkomt) is geen advies, maar een samenvatting van de verschillende overwegingen zoals die aan de ‘Alderstafel’ speelden.
