Precies vandaag, maar dan in 1982, stortte een F-117 Stealth Fighter neer in Nevada. Kwam op de kop neer naast de baan. De oorzaak was – als ik het goed begrijp – crossed wiring van de yaw-controls.
Eén van de meest onbenullige dingen die mis kunnen gaan, maar er zijn best een paar voorbeelden van.
Een Lockheed Blackbird, dat enorme zwarte spionageding, ging in 1965 op dezelfde manier tegen de vlakte.
Verkeerd-om aangesloten roeren. Je krijgt het er koud van. Stel je eens voor dat je auto naar links gaat als je naar rechts stuurt. En dat je al tweehonderd rijdt op een bochtige weg!
Het AVRO Tudor prototype ging ook zo ten onder, met de beroemde ontwerper Roy Chadwick aan boord. De aansturing van de ailerons was verkeerd om gemonteerd.
Nou moet je bij de before take off checklist standaard altijd even checken of je ailerons (doorgaans de enige roeren die je kunt zien) wel de juiste kant op bewegen. Maar hoeveel piloten zouden het merken, als je ze bijvoorbeeld opzettelijk verkeerd-om zou aansluiten?
Een jaar of twintig geleden is er ook eens een B737 neergestort omdat aansluitingen van de gashendels links en rechts verwisseld waren. Dat toestel had er overigens – meen ik – een half jaar zonder problemen mee rondgevlogen.
Zoals altijd: wie meer voorbeelden weet, laat weten. Ik probeer elke dag een stukje te schrijven en kan niet altijd uitgebreid checken op juistheid, dus as always: correct me if I’m wrong.
PS kijk eens goed naar het plaatje, wat is daar mis?
Goof Bakker
Reacties graag naar goofbak at planet.nl. Lees meer in Piloot&Vliegtuig, op www.goofbakker.nl en hou ook ‘Vreemde Vogels’ in de NRC in de gaten.
