Precies vandaag, maar dan in 1942, werd een Mitsubishi Zero geraakt door afweervuur vanuit een Consolidated Catalina. Jawel, hetzelfde vliegtuig dat wij nèt kwijt zijn.
De Zero maakt een noodlanding op één van de Aleoeten, de eilanden tussen Alaska en Japan. Vrijwel onbeschadigd wordt het ter evaluatie naar de VS gestuurd. Het helpt de Amerikanen enorm om uit te vinden hoe de onoverwinnelijk geachte Zero toch bestreden kon worden.
Een eerder exemplaar werd eigenhandig tot vliegwaardigheid hersteld door Gerhard Neumann, een gevluchte Jood uit Frankfurt an der Oder.
Die bereikte na allerlei omzwervingen China, om zich aan te sluiten bij de Flying Tigers. U weet wel, die vliegtuigen met de haaienbek. Hij werkt er de rest van de oorlog als mechanic. En krijgt er ook zijn bijnaam, Herman the German.
Na de oorlog rijdt hij met zijn vrouw en een hondje in een jeep van China naar Israël, en gaat vandaar naar de VS, waar hij als monteur in dienst treedt van General Electric. Binnen een enkele jaren zet hij bij GE een stuk of zes straalmotorpatenten op zijn naam. Hij ontwikkelt er de J79 (jawel, die van de Starfighter). En geeft vervolgens leiding bij de ontwikkeling van de high bypass turbofan (elke airliner tegenwoordig). Hij krijgt er de Collier Trophy voor.
De prachtige docu die ik twintig jaar geleden over hemzag op de Duitse TV is nergens meer te vinden.
Ik weet nog dat je ‘m op het eind heel tevreden in zeilbootje zag varen. Er overheen verscheen een tekst die meldde hij tijdens het maken van het programma plotseling overleden was.
Goof Bakker
Lees meer in Piloot&Vliegtuig, op www.goofbakker.nl, kitt.deploid.io, en morgen waarschijnlijk weer in NRC.
