Precies vandaag, maar dan in 1960, werd de Amerikaan Gary Powers in de Sovjet-Unie veroordeeld tot tien jaar cel. Hij had met een speciaal vliegtuig een spionagevlucht uitgevoerd, en werd boven Sverdlovsk neergeschoten.
Flashforward: op het terras voor de snackbar Ali in Utrecht, waar ik jarenlang vrijwel dagelijks een kop koffie verkeerd dronk, zat vaak een oude Turk.
Hij meldde pas na een aantal ontmoetingen dat hij in de jaren zestig piloot was geweest in de Turkse luchtmacht. Hij vertelde dat hij geregeld met zijn F-86 Sabre in één circuit zat met Lockheed U-2’s, die vanaf eenentwintig kilometer hoogte (!) vanuit de Sovjet-Unie over de Kaukasus omlaag kwamen tuimelen. Die toestellen kregen altijd voorrang, omdat hun tanks leeg waren, en hun camera’s gevuld met hypersensitief fotomateriaal.
Heel bijzonder om deze ooggetuige te spreken. Moet nog eens navragen hoe het met hem is.
Ik mijmer even verder: wie veel reist, kan veel verhalen. Interessante plaatsen zien: ja, dat klopt. Maar interessante mensen ontmoeten? Verder dan de snackbar om de hoek hoef je niet.
Goof Bakker
Meer zien en lezen: www.goofbakker.nl
Additional facts
* De Turkse luchtmacht werd destijds door de Amerikanen volgepropt met modern materieel, omdat de Russen aan de zwakke zuidflank van de NATO erg actief waren.
* Het viel me altijd op dat de man goed Engels sprak, wat voor een Turk bijzonder is (maar ga eens Turks leren, hoe lang zou het duren voor je een simpel gesprek kunt voeren?).
* De recente film Bridge of Spies gaat deels over Gary Powers. De man kwam overigens al snel weer terug uit Rusland. Ik heb wel eens begrepen dat de Amerikanen via de U-2 hadden uitgevonden dat er Russische raketten op China gericht stonden. De twee communistische landen waren toen nog dikke vrienden. De dreiging om dat openbaar te maken schijnt bijgedragen te hebben aan Powers’ snelle vrijlating. Hij ging uiteindelijk helikopters vliegen voor een TV-station in Californië en kwam om het leven bij het filmen van een bosbrand.
