Precies vandaag, maar dan gisteren, overleed Panamarenko. Het Vlaamse journaal opent er mee: de kunstenaar die zichzelf vernoemde naar een luchtvaartmaatschappij is op eenentachtigjarige leeftijd heengegaan. Het journaalmeisje vertelt over tentoonstellingen in New York, Londen, Berlijn. Panamarenko was wereldberoemd.
Bijna alles wat hij maakte had met vliegen te maken. En àlles was goed. Dat is opmerkelijk, want bij Rembrandt is dat niet zo. ‘Het Joodse Bruidje’ is prachtig en ‘De Nachtwacht’ is kut.
Kunstenaars kennen nog een veel heftiger competitie dan piloten. Die vechten mekaar de tent uit om het stoerste vliegtuig. Bij kunstenaars gaat het om originaliteit. Nooit zal de ene kunstenaar toegeven dat hij beïnvloed is door de andere, laat staan dat hij/zij imiteert. Terwijl de Doctorandussen Kunstgeschiedenis nou juist alle mogelijke moeite doen om ze te koppelen, in stromingen en zo. Door de verbindende lijnen te trekken.
Ik trek er ook eentje. Mijn vriend Joost Conijn – niet de minste, hij hangt in het Boijmans Van Beuningen – wordt vast boos als ik hem ‘de Nederlandse Panamarenko’ noem. Kan me niet schelen.
Belangrijk verschil is dat de kunstwerken van Joost wel echt kunnen vliegen, die die van Panamarenko niet. Jedem das Seine. Wereldberoemd, en echt kunnen vliegen.
‘De Nederlandse Panamarenko’. Een groot compliment, zeker uit de mond van een hoogbegaafde kunstkenner als
Goof Bakker
Additional facts
De twee kunstwerken van Panamarenko fotografeerde ik ooit in Antwerpen, bij The Flying Group. Daar kunt u businessjets huren. Merkwaardig genoeg staan de kunstwerken nergens meer op hun site. Ze zullen ook wel uit hun FBO verdwenen zijn, dan. Raar. Want kunst verkoopt. Dat wisten de pausen al in het jaar 1400. Wel veel foto’s van die gare businessjets, staan er op de site. Allemaal hetzelfde. Met die twee van die motortjes aan de staart, en zo’n kippenlederen interieur. Misschien dat de clientèle van de Flying Group het werk van Panamarenko niet waardeerde. Die ziet liever een vitrine vol Rolexxen en Swarovski. Blingbling artis magistra.
Elementaire competitie voor piloten: B747 > B737 en F104 > F16. Meer volgt.
Panam werd in 1988 bij het dorpje Lockerbie vermoord door Mohammar Ghadaffi. Die werd op zijn beurt weer vermoord door opstandelingen, op twee meter afstand van de rioolbuis waarin hij de laatste uren van zijn leven doorbracht. Lijkt veel op de laatste dagen van Sadam Hoessein, die uit een gat in de grond kroop te midden van een sneeuw van snoeppapiertjes, van alle Marsen en de Twixxen waarmee hij zich in leven had gehouden. Die guppenkop Assad van Syrië zouden we elke week met z’n allen even die twee filmpjes moeten appen. Kan-ie vast zien hoe die aan z’n einde komt. En mark my words: zelfs die pratende puist in Noord-Korea gaat d’r aan op deze manier. De wereld is best eerlijk.
