Precies eergisteren, maar dan in 1951, fuseerde de Cierva Autogyro Company met de vliegtuigfabriek Saunders-Roe. Beide bedrijven zijn inmiddels al ter ziele.
Eén product heeft overleefd: de gyrocopter. Een curiosum in de vliegwereld.
In een goeie bui zou je kunnen zeggen dat de gyrocopter de voordelen van vliegtuig combineert met die van een helikopter: bijna verticaal stijgen & landen tegen een relatief lage prijs. The best of both worlds.
Maar in een slechte bui kun je ook zeggen: flinke herrie, een lage kruisssnelheid, en toch altijd nog wel wàt take off run en landing roll. The worst of both worlds.
Makkelijk vliegen is ook anders. Ik heb er ooit eentje gevlogen, en het viel me niet mee. Toch weer allerlei metertjes die je precies in the green moet houden, tussen de twee rode lijntjes in.
Overtrekkenkan een autogyro niet, maar zonder voorwaartse snelheid zal hij er wel verticaal ‘uit zakken’, en hard ook. Kan een gemene boem geven.
De opleiding is net als alle andere: jij loert naar metertjes terwijl de instructeur in je oor schreeuwt dat je naar buiten moet kijken, omdat daar alles te zien is wat ook op de metertjes staat. Wat dat betreft is het net een vliegtuig.
By the way: de mannen van PAL-V zijn de zoveelsten die de gyrocopter nieuw leven gaan inblazen.
Hebt u de laatste tijd nog iets van ze gehoord?
Goof Bakker
Additional facts
Over de centen: het simpelste propellervliegtuig kost honderdvijftig euro per uur, de meest simpele helikopter zeshonderd. De gyrocopter zit er tussenin.
Het eerste concept van de autogyro is al bijna honderd jaar oud. Wat is nou de voornaamste verschil tussen de nieuwste modellen en de allereerste? Heel weinig. Voornaamste verschil: de rotor krijgt een zwieper voordat je gaat vliegen. Daartoe dient een aandrijfas die via een koppelingsplaat met de motor verbonden is. Voor de rest geen verbetering. Als je wilt bedenken hoe het werkt, denk dan de rotorbladen weg. En verbeeld je op die plek een vleugel. Dat is alles.
De nog altijd fenomenale Piper Cub is met een toefje wind op de neus even snel airborne als de gyrocopter.
Op vijftienhonderd voet waan je je in een gryocopter al snel in een hélikopter. Met het bijbehorende prachtige uitzicht. Voor kijk-een-wat-mooi-daar-beneden-piloten en dito passagiers is de autogyro een topper. En onderweg kun je je verkneukelen over het feit dat hetzelfde tochtje met een helikopter het dubbele zou kosten. Oftewel: negentig procent van de helikopter-ervaring voor minder dan de helft van het geld.
Op Teuge vliegen twee gyrocopters, en die vliegen vaak. Voornamelijk rondjes-om-de-kerk, voor zover ik kan waarnemen. Dus waarschijnlijk is het in de dagelijkse praktijk erg leuk!
Proeflezer Gertjan Woudstra meldt: de PAL-V mannen zijn bij ons geweest om de SAS (ATO) als opleidingscentrum voor Oost-Nederland te gebruiken. Certificeren duurt nog wel een tijd, einde volgend jaar, begreep ik. Brevet wordt waarschijnlijk een SEP(G) aantekening met de ‘G’ van gyrocopter.
De gyrocopter is een levend fossiel, zoals in de natuur de Tuatara en de Coelacanth. De wankelmotor is er ook zo eentje in de autowereld. Bij elke Mazda-dealer kun je een RX-8 bestellen. En dan de varende en de vliegende auto! Elke twintig jaar lees je er weer over, maar daarna weer een hele tijd niks.
