Precies vandaag maar dan vorige week liet ik aan een vriend van me, nog niet half zo oud als ik, de film Battle of Britain zien. We namen een biertje erbij en wat Pringles.
Hij vond er geen bal aan. “Die kisten waren niet vooruit te branden! Wat een slappe hap. Of ik ‘Midway’ al gezien had?”
Ja! Toevallig! “Maar dat is geen film”, zei ik hem: “Dat is X-Box“.
In Midway laten ze met de computer een bommenwerper van het type Douglas Devastator de roll rates neerzetten van een hedendaagse dedicated aerobatic airplane als de Extra EA-300. Zeg vierhonderd graden per seconde.
De werkelijkheid zijn roll rates van veertig graden per seconde voor de Douglas (ik gok op basis van een T6 Texan), en negentig graden voor de achtervolgende Mitsubishi Zero (eveneens een educated guess).
Toen de Battle of Britain gemaakt werd, bestond er nog geen computer. Alle vechtscènes werden echt gevlogen, met echte vliegtuigen. Gefilmd vanuit omgebouwde B-25 bommenwerper, volgepakt met grootbeeldcamera’s.
De gebruikte toestellen waren, gezien het ontbreken van munitie, bepantsering en de aanwezigheid van minimale hoeveelheden brandstof, waarschijnlijk nog manoeuvreerbaarder dan hun counterparts in 1940.
De werkelijkheid van de Battle of Britain wàs vrij lullig! De film toont de realiteit, het is niet anders. Het ging gewoon tergend langzaam, die Messerschmidts die achter die Spitfires aan zaten. Slaapverwekkend traag op mekaar inlopen, en dan tatatata.
Door prachtig monteerwerk in de editing-room is er bij de Battle of Britain nog wat snelheid ingebracht, maar de werkelijkheid was traag, ongelooflijk traag.
In de film Midway vliegen de toestellen ook nog eens door gordijnen van vuur. Natuurlijk zonder dat de toestellen geraakt worden. De rate of fire van een gemiddeld AA-kanon in WO2 was pakweg vijfentwintig schoten per minuut. Dat is eens in de twee seconden. Voor het vuurwerk van de film Midway zou een schip over zeker duizend van die kanonnen moeten beschikken. In werkelijkheid waren het er een stuk of tien.
Maar goed, vliegtuig-enthousiaste jongere van vandaag: pak nog een buis Pringles en een literfles Cola en kijk fijn naar Midway.
Ik wens je onbenullig veel plezier!
Goof Bakker
goofbak@planet.nl
Additional facts
Midway heeft al eerder bestaan, in 1978. Ook al een wanproduct. De eerste film met Sensurround. Ik ging er heen met vrienden in Utrecht. Een paar extra luidsprekenboxen stonden her en der in de zaal. Het rommelde en rammelde wat. Het netto effect was waardeloos. Hollywood dacht toen dat de consument thuis zou blijven als ze niet met nieuwe technologie aan zouden komen. Ze hadden zich geen zorgen hoeven maken. De consumenten van nu hebben een televisie thuis met een twee keer grotere beeldhoek dan de bioscoop, en een beter geluid, maar gaan massaal naar de bioscoop! Schiet mij maar lek, zoals dat heet.
Eerdere column met ongeveer dezelfde inhoud.
“Zeventig jaar geleden vlogen er elke dag duizend bommenwerpers boven jouw huis”, vertel ik de zoon van een vriend van me in Haarlem. “Ze kwamen uit Engeland. Vanaf Schiphol stegen dan jachtvliegtuigen op. Op twintig kilometer hoogte ontstonden dan enorme gevechten.”
Ik laat hem plaatjes zien op de iPad.
“In elke bommenwerper zaten tien mannen, waarvan acht schutters. Heel vaak stortten er grote vliegtuigen neer, soms wel vijf binnen een kwartier. Het was een strijd zoals de wereld nog nooit gezien had. En ’s nachts ging het door! Honderden zwartgeschilderde vliegtuigen vlogen door de pikdonkere nacht, en schoten elkaar neer. Het was een inferno. En dat allemaal hier boven Nederland!”
Hij trekt aan mijn mouw. Hou op met dat gelul over vroeger! Star Wars! Dat is zijn grote passie. Hij laat me zijn lego-modellen zien. En hij heeft er zelf ook eentje gebouwd, van hout. Ik bewonder zijn kennis van de materie, die grenzeloos is. Maar ik verwonder me ook, hoe hij deze niet-bestaande werkelijkheid prefereert boven de echte, de reële wereld.
Want ik zie toch ook duidelijk hoezeer Hollywood geleend heeft van de realiteit van destijds: de lederen bontjeks en de overalls van de piloten, hun wapens, de schutters in hun turrets.
Maar Sylvian, en met hem vrijwel al zijn leeftijdgenoten, heeft er niks mee. Het realiteit doet hem niks. Geen boeken, geen films, geen schaalmodellen.
De verzonnen gewelddadigheid van Star Wars is interessanter dan de bloedige realiteit van nog geen zeventig jaar geleden, pal boven zijn huis.
Fictie is interessanter dan de werkelijkheid.
