Diep verscholen in de Zwitserse Alpen bevindt zich in het kanton Wallis het bergdorp Zermatt. De plaats ligt op een hoogte van ruim 1.600 meter boven de zeespiegel en is autovrij. Je kunt er alleen met een bergtrein komen, die de steilste stukken overwint met behulp van tandrad. Als je uitstapt kom je in een drukke winkelstraat, die een Europese hoofdstad niet zou misstaan. Slechts de paardenkoetsjes en kleine elektrische karretjes passen niet in dat beeld. Zermatt wordt gedomineerd door de Matterhorn, niet de hoogste, maar wel de beroemdste berg van Zwitserland.
Wintersport
Zermatt is een mondaine wintersportplaats, die thuis hoort in het rijtje Sankt Moritz, Gstaad en Verbier. Het beschikt over drie reusachtige ski- en wandelgebieden, waarvan de hoogste reikt tot 3.883 meter. Dan sta je op het Matterhorn Glacier Paradise en kun je zelfs afdalen naar Italië. Erg geliefd is een uitstapje naar de Gornergrat; een tandradtreintje brengt je er vanuit Zermatt naar toe in een dik half uur. Tot de toeristische infrastructuur horen verder een uitgebreid net van kabel- en gondelbanen, een metro en zelfs een heliport. Up in the Sky bracht een bezoekje aan Air Zermatt en zag de knalrode helikopters af en aan vliegen.
James Bond
Zo’n bezichtiging van de helihaven is een belevenis op zich. Deze bevindt zich een stukje buiten het centrum van Zermatt op een hoog plateau, alleen bereikbaar per lift. Die is zo groot, dat ook elektrische taxi’s en zelfs een ambulance er gebruik van kunnen maken. Het geheel heeft wel iets James Bond-achtigs. Eenmaal boven zie je naast het heliplatform een grote hangar en een operations centre annex kantoortje, waar men behalve tickets ook fanartikelen uit de online shop verkoopt. Een stuk of vijf helikopters vliegen de pannen van het dak. Je kunt de actie van zeer nabij bekijken en fotograferen.
Rhônedal
Air Zermatt heeft niet alleen een basis in Zermatt, maar ook in Raron en Gampel. Deze plaatsen liggen in het centrale Rhônedal, waardoor een groot gedeelte van Midden-Wallis snel bereikbaar is per wentelwiek. Air Zermatt beschikt over een gevarieerde vloot van helikopters, bestaande uit een SA315B Lama, een Eurocopter EC130 een meerdere exemplaren van de Bell 429 en Eurocopter AS350 Ecureuil. Bijzonder is dat Air Zermatt ook launch customer is voor de SH09 van de Zwitserse helikopterbouwer Kopter uit Mollis. Onlangs werd bekend dat Leonardo uit Italië Kopter gaat overnemen. Air Zermatt gebruikt zijn heli’s primair voor bergredding, maar ook rondvluchten, transportvluchten, film- en fotovluchten, taxivluchten en heliskiing vinden vrijwel dagelijks plaats.
Kleinschalig
In 1968 werd Air Zermatt opgericht. Het begin was erg kleinschalig met een helikopter (Agusta Bell 206), een vlieger en een monteur. De eerste vlucht vond plaats op 14 april, toen een kind met een gebroken been naar het ziekenhuis werd vervoerd. Twee jaar later kwam een tweede heli in gebruik in de vorm van een Alouette III. Deze was uitgerust met een lier, waardoor gewonden gemakkelijker in de helikopter konden worden gehesen. Air Zermatt is in ruim 50 jaar uitgegroeid tot een bedrijf met 10 helikopters, 2 ambulances en 75 medewerkers, waaronder 13 piloten. Er werden in een halve eeuw meer dan 50.000 reddingen per helikopter uitgevoerd.
Hoogtepunten
Air Zermatt heeft sinds zijn oprichting talloze mijlpalen en hoogtepunten bereikt. Zo hebben de helikopters hulp geboden bij grote natuurrampen in Wallis als aardverschuivingen en bosbranden. Sinds 2017 kunnen noodartsen van Air Zermatt als eerste redders in de Alpen al tijdens de vlucht bloedtransfusies toedienen. Bij langere vluchten naar de specialistische ziekenhuizen in Bern of Lausanne heeft een patiënt dan grotere overlevingskansen. Toen Zermatt in januari 2018 van de buitenwereld was afgesloten door hevige sneeuwval en lawines, heeft Air Zermatt meer dan 2.000 mensen per helikopter geëvacueerd.
Redding
Op de website van Air Zermatt staan verschillende voorbeelden van reddingsacties. We lichten er ter illustratie één uit. Op 10 oktober 2019 keerde een mountainbiker niet terug van zijn geplande fietstocht in het Lötschental (Wallis). De politie werd gealarmeerd en een nachtelijke zoektocht met een heli van de landelijke reddingsorganisatie Rega en van het leger leverde niets op. De volgende ochtend ging Air Zermatt verder zoeken met de reddingsdienst van het Lötschental. Men vond de onfortuinlijke fietser 70 meter onder het mountainbikepad. De patiënt werd onderkoeld en ernstig gewond met de reddingslier vanaf de steile helling geborgen en overgevlogen naar het ziekenhuis in Visp. Later werd hij overgebracht naar het universitair ziekenhuis van Bern.
School
Reddingsvliegen rond de toppen van de Alpen is een grote uitdaging voor mens en machine. Onvoorspelbaar weer, extreme temperaturen, sterke wind en operaties op grote hoogte bij de prestatielimiet van de helikopter laten geen ruimte voor fouten. Air Zermatt beschikt over een vliegschool die gespecialiseerd is in het vliegen in bergachtig gebied. De kennis van de ervaren bergvliegers wordt zo doorgegeven in praktische vliegopleidingen. Bovendien kan men bij de vliegschool een typerating halen op de toestellen die bij Air Zermatt in gebruik zijn.
Simulator
Air Zermatt wil de training voor zijn piloten verder optimaliseren. Daarom koos het bedrijf VRM Zwitserland als leverancier voor een innovatieve trainingsoplossing. De simulator is gebaseerd op virtual reality (VR) voor 3D-beeldvorming met een zeer hoge resolutie. Hierdoor kunnen de vliegers de moeilijkste scenario’s oefenen in fel zonlicht of zware sneeuwcondities (‘white-outs’), zoals berglandingsplaatsen. Een ander voordeel is de lage ecologische voetafdruk en lagere kosten, want er kan nu meer op de grond getraind worden in plaats van in de lucht.
Docu’s
Het zal niemand verbazen dat Air Zermatt een mediageniek bedrijf is. Een flink aantal documentaires, boeken, reportages en tijdschriften heeft aandacht besteed aan deze Zwitserse reddingsorganisatie. Zo is enkele jaren geleden bij Netflix de serie ‘The Horn’ verschenen. Voormalige medewerkers van Air Zermatt hebben ook zelf boeken geschreven, zoals ‘Retter, die vom Himmel kommen’ en ‘Pioniere der Bergrettung’. De Zwitserse televisie heeft meerdere documentaires uitgezonden inclusief de opbouw van een reddingsbasis in Nepal, waarbij Air Zermatt nauw betrokken was. Er bestaat zelfs een Nederlandstalig (jeugd)boek over bergredding, waarbij Air Zermatt een rol speelt: ‘Vrouw vermist!’ uit de Douwe en Dario serie ‘Redders in de bergen’ van auteur Adri Burghout.
