Vorig jaar vond in Frankrijk een incident plaats, toen een burger-‘passagier’ een vlucht maakte met een tweezits Rafale straaljager. Recent publiceerde de Franse Onderzoeksraad voor Vliegveiligheid haar eindrapport over het ongeval.
Schietstoel
Op 20 maart 2019 maakte een 64-jarige man een vlucht achterin een Rafale B van de Franse luchtmacht, vanaf de vliegbasis Saint-Dizier. Helaas voor de betrokkene, duurde de vlucht maar kort. Ongeveer een halve minuut na de start trok de man per ongeluk aan de hendel van de schietstoel. Deze werd geactiveerd en de passagier werd uit het toestel geschoten.
Mankement
Met lichte verwondingen kwam de passagier, hangend aan de parachute, op de grond. De piloot kon het tot ‘cabriolet’ geconverteerde toestel ondanks alles veilig aan de grond te zetten. Door een technisch mankement was de schietstoel van de piloot niet afgevuurd, terwijl dit eigenlijk wel had moeten gebeuren. Hierdoor ging het toestel niet verloren.
Activeren
In een tweezits toestel met schietstoelen, zijn er vaak keuze-opties welke schietstoelen worden afgevuurd en in welke volgorde. Door de piloot was de optie ‘beide stoelen, achterste eerst’ geselecteerd. Het incident heeft aangetoond dat door het vuren van de achterste schietstoel, de hendel beschadigd kan worden die de voorste stoel moet activeren. Hierdoor bleef de piloot in het toestel en kon hij het veilig landen.
Verrassing
Uit het onderzoeksrapport blijkt, dat de passagier pas op de ochtend van de vlucht was verteld dat hij zou meevliegen die dag. De collega’s van de man en medewerkers van de luchtmacht wilden hem verrassen met de vlucht. Volgens het rapport voelde hij zich overrompeld en durfde hij geen nee te zeggen, terwijl hij eigenlijk niet wilde. Mede door de stress zat onder meer het vliegerharnas te los en was de vlieghelm niet goed vast gemaakt. Ook stond het helmvizier omhoog en was de ‘anti-G broek’ niet goed dicht. Een vliegmedisch onderzoek vond die ochtend plaats, in plaats van minimaal tien dagen voor een vlucht.
Onderzoek
In het rapport worden diverse aanbevelingen gedaan. Zo moet het minimale interval van tien dagen tussen vliegmedisch onderzoek en de daadwerkelijke vlucht, strikt worden aangehouden. Er waren al tijdelijke maatregelen genomen om de selectiehendel van de schietstoel te verstevigen. Een definitieve oplossing om het mankement te voorkomen, wordt ook door de onderzoekscommissie geadviseerd.
