Precies vandaag, maar dan in 1945, vloog de Twin Mustang voor het eerst.
Eén van de vreemdste voortbrengselen van honderd jaar luchtvaart. Mag in geen enkel boek, in geen enkele National-Geographic-docu over THE WORLD’S STRANGEST AIRPLANES ontbreken.
De eerste afbeelding van dat bijzondere vliegtuig zag ìk als achtjarige in het boek ‘Vliegende Vleugels’, dat je in de vroege jaren zestig als een soort Verkade-album bij een pak Niemeyer-koffie kreeg. De plaatjes zaten ook weer bij een pak koffie; die moest je er zelf bijplakken.
Het was gewoon reclame, maar ondanks de ietwat klungelige naam, een boekwerk van een zeldzaam hoog niveau. Prachtige foto’s, allemaal in zwartwit, in myriaden schakeringen van leigrijs. Gemaakt met Rolleiflexen, Leica’s en Hasselblads. Spitzenklasse!
De werkelijkheid was nog mooier, natuurlijk. Vijftig jaar later zag ik de Twin Mustang voor het eerst in levenden lijve. Op bezoek bij Tom Reilly, in Douglas, Georgia. Waar tien jaar lang met horlogemakersvlijt aan het toestel gewerkt is. En vervolgens, o apotheose!, de XP-82 vlìegend. Zag ‘m binnenkomen tijdens een airshow in de VS. De Siamese Phoenix: het eerste officiële optreden.
Of moet ik zeggen: zag ik ‘ze’ vliegen? Zijn het twee vliegtuigen? Of is het er eentje? Eén of twee: een prachtige ervaring. Met veel dank aan de anonieme man die in 1963 opdracht kreeg om de bouwtekeningen van de XP-82 in een leeg olievat te verbranden. Maar op het laatste moment besloot om ze allemaal in de kofferbak van zijn Chevrolet te proppen en mee naar huis te nemen.
Eén van de vele wonderlijke verhalen rond een wonderlijk vliegtuig. Als u er nog meer wilt horen, klik dan hier.
Goof Bakker
goofbak@planet.nl
Additional facts
Wilt u nog meer lezen over de Twin Mustang: https://goofbakker.nl/NRCALL/indexnrc.html
De foto’s in het boek ‘Vliegende Vleugels’ waren zó mooi, dat ik besloot zelf vliegtuigen te gaan fotograferen. Op Vliegveld Twenthe (nu Vliegveld Twente); met een Japanse KowaSet reflexcamera. In de doka, in het vuilrode licht van de dokalamp, zag je dan langzaam de Northrop F-5’s en de Lockheed T-33’s in de ontwikkelbak opdoemen. Daarna wel fixeren! De teksten in de boeken waren ook geweldig. Dat leek me prachtig: over vliegtuigen schrijven en ze fotograferen.
De camera was gekocht bij Foto Jozef, in Hengelo. Ik herinner me de rare, dikke baas nog een heel klein beetje. Vijftig jaar later lees ik, met dank aan Facebook en Google, de vreselijke levensgeschiedenis van de man. Vooruit, dat moet er ook nog maar even bij. Kan het wat schelen dat het off-topic is. Mijn kleine beetje aandacht heeft die arme kerel wel verdiend.
Proeflezer Ron Norp heeft (net als ik) een erg gelukkige jeugd gehad in Hengelo, zo vlak bij die basis. Voor een kind is een provincieplaats denk ik het leukst. Ron: “Ik herinner me de jeep waarin de wit gehelmde LB steeds langs kwam bij de spotters (paniek in de kudde!) en -naar horen zeggen- filmpjes uit camera’s opeiste die dan op de vliegbasis werden ontwikkeld om te kijken of er geen geheime dingen op stonden afgebeeld. Dat was de koude oorlog en dit vormt een link naar die eenzame Jozef aan de Drienerstraat. Volgens mij leverde mijn vader daar ook zijn filmrolletjes in voor het ontwikkelen en afdrukken. De NF-5 kwam pas in 1970 en de F-104 eerder. Voor die tijd (tot 1963) heb ik als HBS’ertje aan het hek staan kwijlen bij de F-86K (die kon ik uit mijn hoofd tekenen met alle opschriften, luikjes, schietgaten en openingen er op), S-14, T-33, Harvard, Hunter, DC-3, F-27, Beaver, Cub. De laatste twee landden meestal op de L/A strip voor de toren langs. Wat een geweldige variatie. Meteen na de laatste les vanaf De Grundel via de Hofmeijerweg op naar het paradijs. Huiswerk kwam ’s avonds wel.”
Proeflezer Paul van der Horst: “De Twin Mustang is inderdaad een prachtkist. Ik zag er één vliegen én crashen op de Confederate Air Show van 1987. Wordt nog steeds gerestaureerd. De Twin Mustang heeft links een standaard rechtsom draaiende Allison motor én rechts een linksom draaiende Allison. Onderdeel van de geweldige restauratie van Tom Reilly was de opmerkelijke zoektocht naar die juiste uiterst zeldzame linksom draaiende Allison. Werd bij toeval gevonden in Mexico (geloof ik).
Doet mij denken aan een Waco-vlieger in de States, die een mankement kreeg aan een vleugel en een voorzorgslanding maakte op het eerste het beste stripje dat hij tegenkwam. Na de landing liep een techneut naar hem toe, bekeek het gefaalde vleugelonderdeel, liep een grote schuur in en kwam na vijf minuten rommelen terug met precies dat onderdeel, nieuw!”
