Precies vandaag, maar dan in 1928, werd er voor het eerst een zeppelin aan een schip vastgekoppeld. De zoveelste primeur voor de vliegende sigaar.
Een topper is het nooit geworden. Alles is geprobeerd: vrachtschip, passagiersschip, bommenwerper, veerpont, touringcar. Niks werkt.
Vaak gaat het zelfs flink mis! In 2011 maakte ik foto’s op Vliegveld Hilversum van twee trots-lachende mannen voor hun prachtige Goodyear-Zeppelin. Drie dagen later waren ze dood. Het gevaarte was in Duitsland ten onder gegaan. En iedereen kent het filmpje van de brandende Hindenburg, met de huilende commentator.
Weer wat langer geleden werd ik opgebeld door een meneer die de mensen toeristische trips met een zeppelin wilde gaan aanbieden. Als ik er een stukje over wilde schrijven, mocht ik mee. Het werd een heerlijke tocht, want we dreven heel dromerig over het landschap, als een in slow-motion afgespeelde film van Bert Haanstra. Het was opvallend stil aan boord, herinner ik me nog.
Je denkt daarom: Zeppelinnen, dat zouden méér mensen moeten doen.
De zeppelin zelf wil best wel. Want dat is een beetje sukkelige goeierd, die niks liever wil dan lekker mensen rondvliegen.
Wilt u niet een keertje mee?
Goof Bakker
Artikel NRC
Ze waren samen in een zaaltje, alle vijftig Nederlanders die iets met zeppelins te maken hebben. Een paar ondernemers, wat ingenieurs uit Delft, en een groepje mensen uit de reiswereld. Een diverse groep. Maar een vrolijk gezelschap was het niet. De sfeer was een stoofpotje van ironie, lacherigheid, somberte en een enkele duidelijke desillusie.
Twee wetenschappelijk zeer gefundeerde meningen werden gepresenteerd: de weerslag van twee forse onderzoeken naar de toekomst van de zeppelin. De opstellers kwamen langs verschillende wegen tot dezelfde conclusie: de zeppelin is niet geschikt als vrachtschip, niet geschikt als passagiersschip, niet als bommenwerper, niet als veerpont en niet als touringcar. Hooguit als pleziervaartuig of reclamezuil.
De vraag dringt zich op: waarom is er dan ooit begonnen met de bouw? Want enthousiast getekend en gesleuteld is er veel, het laatste decennium, zowel in Nederland, als in Duitsland en Engeland. Met als enig resultaat het bewijs dat de zeppelin economisch bepaald geen succesnummer is.
Het Nederlandse initiatief, ooit zelfs door Wim Kok toegejuicht, is nooit goed van de grond gekomen. Alles wat rest is een overwoekerde loods in Lelystad. Het extreem ambitieuze Duitse bedrijf Cargolifter is vrijwel failliet. De elegante Engelse Skycats hebben het zeer, zeer moeilijk.
Alleen het Duitse Zeppelin NT, het bedrijf dat nog steeds voorbouwt op de traditie van de oude graaf Zeppelin, doet het redelijk. Maar economisch is het bedrijf een randverschijnsel: men bouwt, oneerbiedig gezegd, vliegende rondvaartboten. De tickets brengen rond de 400 euro op, voor een reisje langs de Rijn, maar dan op honderd meter hoogte.
Een tweetal sprekers hield de moed erin. Een vrolijke meneer van Airship Advertising vertelde dat het best nog wat kon worden met de zeppelin, als zeer welgestelde ‘A-merken’ de potentie als reclamedrager maar eenmaal zouden ontdekken. Voor driehonderdduizend gulden kon men met zijn merkbeeld best een paar dagen boven de randstad snorren. Maar een dame uit de zaal maakte meteen duidelijk dat ze er niet op zat te wachten om op zonnige zomerdagen een immense Unox-worst boven haar hoofd te hebben brommen. Want dat de zeppelin veel lawaaiiger is dan ooit voorspeld, was ook een uitkomst van diverse onderzoeken. En met name dat hij door zijn ongelooflijke traagheid wel erg làng lawaaiig blijft.
Een vertegenwoordiger van het bureau voor toerisme bleef eveneens optimistisch. De zeppelin zou beslist toekomst hebben, als we de verschillende functies maar slim zouden combineren. De zeppelin is namelijk niet alleen een handige manier om op drukke dagen naar de Efteling te reizen, maar tegelijkertijd ook al de eerste spectaculaire attractie, nog voor men de poorten van het pretpark betreden zou hebben. In die combinatie van luxe en lol zou een toekomst van de zeppelin kunnen liggen. ‘Het duurt langer, en het is duurder. Maar dat maakt toeristisch gezien niks uit’, zei die meneer.
De discussie maakte een rondedans langs de vele alternatieven. ‘Nog veel grotere zeppelins bouwen dan!’, was een oplossing volgens sommigen. Maar de investeringen voor de bouw van een nieuwe zeppelin liggen nu al rond het miljard, wist iemand anders. En dan worden er nog maar tachtig man vervoerd. De kosten van eentje die duizenden mensen kan vervoeren zijn helemaal immens.
Surveillance! Dat was het misschien. Want de zeppelin kan immers stil hangen als een helikopter, en urenlang in de lucht blijven. De politie Rotterdam heeft er eentje gebruikt, en was heel enthousiast, vertelde een meneer. Maar iemand anders kwam met een probleempje: als boeven wegvluchten in een twintig jaar oude Toyota, dan haalt zelfs de modernste zeppelin ze niet in.
“De zeppelin blijft een zeldzaamheid” zuchtte dan ook de voorzitter in zijn conclusie. “Op de hele wereld vliegen er maar veertig. Hij blijft het afleggen tegen alle denkbare andere vormen van vervoer. Niet sneller, niet stiller, niet milieuvriendelijker, niet veiliger, niet zuiniger.”
Wat is die zeppelin dan wel? Dat werd door niemand gezegd, maar door alle aanwezigen gevonden: de zeppelin is een bijzonder sympathiek ding. Een vliegende walvis, een zwevende augurk, een vliegende vibrator. En daar kun je gewoon enorm veel van gaan houden.
Goof Bakker
https://goofbakker.nl/NRCALL/image/exibid_NRC_2003-03-04-Trouw_aan_de_zilveren_sigaar.jpg
