Alitalia maakt vanavond de allerlaatste vlucht. Daarmee komt een eind aan het bestaan van de maatschappij die het al negentien jaar financieel zo lastig had.
De laatste Alitalia-vlucht vertrekt vanuit Cagliari (Sardinië) naar Rome Fiumicino Airport. De Airbus A320 met registratie EI-DSV vertrekt om 22:05 uur vanaf het Italiaanse eiland en landt om 23:10 uur op de luchthaven van Rome.
Paus maakt Alitalia groot
Daarmee komt na 75 jaar een eind aan Alitalia. De oprichting vond plaats in 1946. Op 5 mei 1947 voerde het toenmalige ‘Aerolinee Italiane Internazionali’ haar eerste vlucht uit: met een Fiat G-12 Alcione werd tussen Turijn en Rome gevlogen. De eerste internationale vlucht ging drie jaar later van start. In 1948 vloog de luchtvaartmaatschappij tussen Milaan en verschillende steden in Zuid-Amerika.
Pas in 1963 kreeg Alitalia wereldwijde bekendheid. Het werd de facto (Latijns voor ‘in feite’ of ‘in de praktijk’) van het pausdom in Rome. Paulus VI begon toentertijd aan zijn 15-jarige ambtstermijn als hoofd van de katholieke kerk. Hij wilde dat ver tot buiten het Vaticaan (gebied in Rome) uitdragen. Dat kon alleen maar door te reizen en dat deed Paulus VI dan ook. In totaal maakte hij negen internationale reizen met Alitalia. Paus Johannes Paulus II ging 104 keer op reis buiten Italië. Opvolger paus Benedictus XVI reisde 24 keer met Alitalia en de huidige paus Franciscus maakte tot eind augustus 33 reizen.
Air France-KLM en Alitalia
In 2000 leek het erop dat KLM en Alitalia gingen fuseren. Het liep op niets uit omdat de Italiaanse politiek het initiatief afblies. Tóch betekende dat niet dat deze fusie van de baan was. In 2008 gingen Air France-KLM en Alitalia opnieuw om de tafel. Toen zag de Italiaanse regering Romano Prodi een overname van de aandelen van de Italiaanse staat wel zitten. Na jarenlange verliezen, oplopend tot wel één miljoen euro per dag, zat er dan ook vrijwel niets anders op.
Nog geen maand hield die overname stand. Begin april, ongeveer twee weken na het sluiten van de overeenkomst, trok Air France-KLM zich terug. Het concern noemde als reden dat de vakbonden eisen stelden waarmee zij het niet eens was. Vlak daarna gaf de raad van bestuur aan dat Alitalia nog slechts 170 miljoen euro aan vermogen over had. Hiermee kon het bedrijf op korte termijn alleen vluchten uitvoeren als het een kapitaalinjectie zou krijgen. Private investeerders kochten de maatschappij uiteindelijk op, maar ook zij konden een faillissement niet voorkomen.
Financiële nood Alitalia
Dat Alitalia zoveel verlies leed heeft onder meer te maken met de hogesnelheidslijnen. De Italiaanse luchtvaartmaatschappij vloog zowel op internationale als nationale bestemmingen. Onder meer de route Rome-Milaan bracht veel geld op, maar door de hogesnelheidslijn namen die inkomsten af. Dat de luchtvaartmaatschappij uit Italië kon blijven vliegen, had te maken met de staatssteun die zij ontving.
Alitalia was in 2017 technisch failliet verklaard. Een nieuwe eigenaar werd niet gevonden. De Italiaanse regering besloot wederom geld in Alitalia te pompen. Het ging om een bedrag van 900 miljoen euro. Echter, Brussel stelde een onderzoek in naar de noodlening van de Italiaanse maatschappij. Die bleek uiteindelijk illegaal te zijn omdat het een oneerlijk concurrentievoordeel gaf. De steun moest terugbetaald worden. In 2020 werd Alitalia genationaliseerd.
ITA neemt het over
Halverwege 2021 kwam naar buiten dat Italia Trasporto Aero (ITA) het stokje van Alitalia zal overnemen. In juli kreeg de regering toestemming van de Europese Commissie om een herstructurering te realiseren. Per 15 oktober zou ITA haar debuut in het luchtruim maken.
Sinds de bekendmaking van ITA ging alles in een razendsnel tempo. In augustus ontving de opvolger haar Air Operator’s Certificate nadat ITA een aantal speciale testvluchten met een Airbus A330-200 uitvoerde. Vervolgens gingen de eerste tickets in de verkoop.
Over de schulden van Alitalia hoeft ITA zich geen zorgen te maken. Het bedrijf is economisch onafhankelijk en de illegale staatssteun die in 2017 uitgegeven werd krijgt voor de opvolger van Alitalia geen staartje. Wél neemt ITA een aantal vliegtuigen uit de vloot van het zorgenkindje over, evenals slots en personeel. In het aantal medewerkers wordt echter wel flink gesneden: van de 10.000 Alitalia-werknemers blijven er bij ITA nog maar enkele duizenden over.
