Vakbonden vinden dat het gedrag van toezichthouder Jeroen Kremers KLM in gevaar brengt. Hij stuurde afgelopen vrijdag een rapport naar de Tweede Kamer.
In dat rapport staat onder meer dat KLM belastingontwijking faciliteert door piloten die in het buitenland wonen gratis naar Schiphol te laten vliegen. Het gaat om ‘fiscaalvriendelijke landen’. De nieuwe minister van Financiën (en eerste viceminister-president) Sigrid Kaag gaf aan dat dit moet stoppen. Hetzelfde betoogde ze al sinds de steunafspraken van eind 2020.
Kremers stelt voorts dat KLM 400 miljoen euro extra moet gaan bezuinigen. Dat komt neer op ongeveer vier procent van de omzet. Volgens de staatsagent zijn aanvullende maatregelen nodig ‘bijvoorbeeld door verdere kostenreducties en een productiviteitsverbetering’. De toezichthouder werd in het najaar van 2020 aangesteld om de afspraken van KLM omtrent het noodleningenpakket, waarop de maatschappij noodgedwongen een beroep moest doen, te controleren. Daarin ging het onder meer over de kostenbesparingen, salarisverlagingen en milieuafspraken. In totaal ontving KLM 6,5 miljard euro steun. Op de salarissen werd tot twintig procent bezuinigd. Ondanks de opmerkingen laat Kremers weten dat KLM ‘ruimschoots’ aan de voorwaarden voldoet.
Kritiek op rapport KLM
Op het punt omtrent belastingontwijking is de Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers (VNV) kritisch. “Het oordeel of dit maatschappelijk wel of niet gepast is, hoort niet thuis in een feitelijke rapportage over overheidsvoorwaarden. Er zijn veel persoonlijke redenen om in het buitenland te wonen en de regels bij KLM zijn conform de Nederlandse wetgeving. Het gaat hier ook om afspraken tussen werkgever en werknemers”, zegt VNV-president Willem Schmid tegen het Parool.
Daarnaast laat Schmid zich uit over de taak van Kremers. Hij fungeert als toezichthouder, maar aan het rapport te zien gaan zijn bemoeienissen veel verder. “Het is niet zijn taak om publieke uitspraken te doen over toekomstige operationele keuzes terwijl hij niet de bevoegdheid of verantwoordelijkheid heeft daar ook een plan van aanpak bij te presenteren”, aldus Schmid. “Dit leidt alleen maar tot negatieve impact op het publieke vertrouwen in KLM en de waarde van KLM bij aandeelhouders.”
Dario Fucci, voorzitter van de ondernemingsraad bij KLM, sluit zich daarbij aan. “Het is een soort consultancyrapport met allerlei observaties en vergezichten. Dat is helemaal niet zijn opdracht. Er wordt eerst gesteld dat we ruim voldoen aan alle voorwaarden, vervolgens wordt dat ondergraven met allerlei oordelen.”
Om de tafel
De ondernemingsraad wil in gesprek met de KLM-directie en Kremers over de rol die de man van het onlangs verschenen rapport heeft. Veel bedrijven ontvingen staatssteun tijdens de coronacrisis. Volgens Unievoorman Reinier Castelein wordt er echter alleen naar KLM gekeken. Er wordt dan ook gesteld dat de luchtvaartmaatschappij hetzelfde behandeld moet worden als ieder ander bedrijf. Verder willen de directie en de OR dat de Tweede Kamer Kremers tot orde roept.
De politieke controle in de bestuurskamer is niet om over naar huis te schrijven. “Dat gaat lijken op een planeconomie in Sovjet-stijl. We weten uit de geschiedenis dat bedrijven die door overheid en politiek worden geleid zelden succesvol zijn. We zijn het in coronatijd blijkbaar normaal gaan vinden dat een nota bene liberaal-conservatief kabinet meestuurt met bedrijfsvoering, van horeca tot theaters en boeren met KLM als ultiem voorbeeld”, aldus Castelein.
