Het was weer prijsschieten voor de luchtvaartlobby en hun helpers in de media en de politiek. Naar aanleiding van de laatste aankondiging van Schiphol-CEO a.i. Ruud Sondag kopte De Telegraaf dat vakantie- en privéjetvluchten ‘in het nauw’ komen. Pro luchtvaart VVD’er Daniël Koerhuis vraagt zich op Twitter af of Sondag de problemen voor Schiphol niet alleen maar groter maakt.
De maatregelen die Sondag vorige week aankondigde zijn dan ook niet niks. Zo zal er gestopt moeten worden met nachtvluchten en zullen privéjets en “de meest lawaaiige vliegtuigen” in de toekomst niet langer welkom zijn. Transavia-topman Marcel de Nooijer liet NRC weten dat zijn bedrijf het hardst geraakt wordt: “De impact van de nachtsluiting is enorm; in de zomer vervoeren wij circa 5,2 miljoen reizigers. Het schrappen van de nachtvluchten kost ons de capaciteit voor 1,5 miljoen passagiers.”
Positief nieuws lijkt er te zijn voor de luchtvrachtvervoerders, want 2,5 procent van het totaal aantal slots zal gereserveerd worden voor vrachtvluchten. Schiphol komt daarmee tegemoet aan een lang gekoesterde wens van de vrachtsector voor gereserveerde slots voor dit type vluchten. Echter, wanneer de 747’s in full freighter-uitvoering die dagelijks op Schiphol komen het veld moeten ruimen als een van “de meest lawaaiige vliegtuigen”, is er onderaan de streep waarschijnlijk weinig winst geboekt.
Deze maatregelen zullen zwaar op de maag liggen, maar de politieke realiteit dwingt de Schiphol-directie plannen te maken die het aantal vluchten in de toekomst laten afnemen. De rechterlijke uitspraak van afgelopen woensdag, waardoor het krimpbesluit voorlopig van tafel gaat, geeft even lucht. Echter de maatschappelijke en politieke druk om te krimpen zal voorlopig niet afnemen. Regeren is vooruitzien en de directie wil het niet op het laatste moment laten aankomen om de persona non grata aan te wijzen.
Rationeel gezien valt het besluit best te verantwoorden. De ban op vluchten met privéjets geeft sociaal de meeste winst en economisch het minste verlies. Sociaal is er het meeste commentaar op nacht- en privévluchten. Nachtvluchten flink beperken wordt bij onze buren in Parijs, Londen en Frankfurt ook gedaan, dus overlopen naar de concurrent zal lastig gaan. En de incidenten met Extinction Rebellion op Schiphol-Oost en Eindhoven Airport laten zien dat privéjetoperaties ook steeds meer onder druk staan.
Daarnaast leveren privéjets economisch gezien weinig op voor Schiphol. Deze vliegtuigen vervoeren geen honderden passagiers die betalen voor parkeren, eten in de restaurants en kopen bij See Buy Fly. Ook worden er geen honderden pakketten vervoerd waarvan de verdere distributie voor veel werkgelegenheid zorgt. En dat terwijl ze wel een slot innemen dat gebruikt kan worden voor een vlucht met grote aantallen passagiers of goederen. Slots zijn de heilige graal. Wanneer daarvan het aantal omlaag gaat, zal de omzet per slot omhoog moeten. Weg dus met de vliegende eenlingen.
Maar wat is het alternatief? De kaasschaafmethode? Alle operators moeten dan een gelijk percentage aan vluchten inleveren. Aan de ene kant wordt iedereen evenveel geraakt, maar aan de andere kant heeft ook iedereen een reden tot klagen. Daarbij wordt op die manier evenmin gestuurd op het prioriteren van de meest rendabele en minst schadelijke vluchten.
Ruud Sondag heeft een keuze gemaakt en de tijd zal leren of het de juiste is. Heeft u een betere oplossing? Ik hoor het graag (mail@giel.io). En Ruud ook.
