Deze week kwam NRC met forse kritiek op de inzet van de kustwachthelikopters tijdens de brand op de Fremantle Highway. In de nacht van 25 op 26 juli brak er brand uit aan boord van het vrachtschip. Wat volgde was een grootschalige inzet van reddingsdiensten. Beide kustwachthelikopters uit Den Helder en Arnemuiden speelden hierin een cruciale rol. Echter, er waren ernstige gebreken, aldus het dagblad. Zo zouden de helikopters later dan de afgesproken norm zijn opstegen. Diverse media namen deze berichtgeving vervolgens over. Up in the Sky deed navraag bij verschillende betrokken partijen en kwam tot de conclusie dat deze kritiek ongenuanceerd is.
Reactietijd helikopters
Nadat beide helikopters in de betreffende nacht waren opgepiept, stegen ze na respectievelijk 49 en 30 minuten op. Volgens NRC werd hiermee de afgesproken norm van 20 minuten overschreden. Aan Up in the Sky laat de kustwacht echter weten dat deze 20minuten-norm enkel van toepassing is op SAR (search-and-rescue)-inzetten. Voor inzetten waarbij de MIRG (Maritime Incident Response Group) wordt vervoerd geldt deze norm namelijk niet. De MIRG is een Rotterdams brandweerteam gespecialiseerd in scheepsbrandbestrijding en bestaat standaard uit vijftien personen die in meerdere vluchten vervoerd moeten worden.
Gezien de MIRG zelden wordt ingezet zijn kustwachthelikopters standaard uitgerust om SAR-missies te vliegen. Voor het MIRG-transport moet de helikopter worden aangepast. Zo worden extra stoelen in de heli geïnstalleerd, wat meer tijd kost. Anderzijds heeft ook de MIRG geen 20minuten-norm. Vanaf de melding heeft het brandweerteam in principe een uur de tijd om naar de opkomstlocatie op Rotterdam Airport te komen en zich voor te bereiden op de inzet.
Vervoer MIRG
Tijdens de inzet op de Fremantle Highway zouden de kustwachthelikopters slechts vier stoelen beschikbaar hebben gehad voor de MIRG, meldt NRC. Volgens afspraak moeten er bij een MIRG-transport echter twee meer zijn. Om deze reden zou een extra helikopter naar Rotterdam zijn gestuurd zodat het complete team vervoerd kon worden. De conclusie die de krant hier trekt is onjuist volgens de kustwacht. Een woordvoerder laat weten dat de inzet van een tweede helikopter niet het gevolg was van de beperkte capaciteit in de helikopters. De primair opgeroepen helikopter uit Arnemuiden beschikte juist wél over de afgesproken zes stoelen en voldeed daarmee aan de afgesproken norm. Zelfs met voldoende stoelen had een compleet MIRG niet in één helikopter gepast. Enkele minuten na de oproep van de eerste helikopter werd ook de bemanning uit Den Helder opgeroepen. Dit toestel vergrootte de inzetcapaciteit en was een operationele beslissing, aldus de kustwacht.
Volgens de normale procedure gaan er zes MIRG-leden en twee grote tassen met brandbestrijdingsmaterialen mee met de eerste helikoptervlucht. Of dit ook daadwerkelijk gebeurt is mede afhankelijk van de vliegafstand, brandstof en weersomstandigheden. Voor het transport van de complete MIRG zijn daarom altijd meerdere helikopters/helikoptervluchten nodig.
De MIRG-inzet van 26 juli volgde op het verzoek van de kapitein om bijstand van de brandweer aan boord van het schip te krijgen. Van evacuatie was toen nog geen sprake. Bovendien was de kustwacht op dat moment nog niet bekend met de grootte van de brand. Uit navraag bij de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond, waar de MIRG onderdeel van is, blijkt eveneens dat het aantal zitplaatsen geen invloed had op de inzet van een tweede kustwachthelikopter: ‘Om een maximale brandweerinzet te realiseren zijn er twee helikopters naar Rotterdam gestuurd. Het aantal stoelen had hierop geen invloed’, aldus de Veiligheidsregio.
Gezien de omvang van de MIRG meer dan het dubbele is van de capaciteit die een kustwachthelikopter normaal biedt, zouden er ook met voldoende stoelen twee helikopters naar Rotterdam of meerdere vluchten door een enkele helikopter nodig zijn geweest om een brandweerinzet met een volledig MIRG mogelijk te maken.
© Liam Hubers
Evacuatie
Na de landing op Rotterdam Airport duurde het nog langer dan een uur voordat de eerste helikopter, met callsign RSQ06, vertrok. Vlak na het opstijgen bleek uit warmtebeelden van het kustwachtvliegtuig en informatie van de kapitein dat het hele vrachtschip in brand stond. Vanaf dat moment kreeg evacuatie van de bemanning de hoogste prioriteit. De vier MIRG-leden aan boord van de helikopter werden daarom afgezet in Den Helder, waarna de reddingshelikopter doorvloog naar het vrachtschip. De andere helikopter was nog niet vertrokken vanaf Rotterdam en kon daarom direct naar het incident vliegen.
Aan boord van de Fremantle Highway waren 23 bemanningsleden. Een deel van hen sprong voor aankomst van de helikopters van grote hoogte naar beneden. Vanwege de hoogte van het schip raakten meerdere personen zwaargewond. Een van hen overleed in een reddingboot van de KNRM. De rest van de bemanning werd door beide kustwachthelikopters gered en overgedragen aan de hulpdiensten in Lauwersoog en op Groningen Airport Eelde. Inmiddels verkeren alle bemanningsleden buiten levensgevaar.
Het gehele incident wordt zoals gebruikelijk de kustwacht geëvalueerd, alvorens er conclusies worden getrokken.
Het Amerikaanse Bristow heeft momenteel een contract voor het leveren van de kustwachthelikopters. Sinds november verzorgt Bristow voor een periode van ten minste tien jaar drie AW189 kustwachthelikopters in Nederland. Twee daarvan zijn 24/7 inzetbaar vanuit Arnemuiden en Den Helder. Een derde toestel staat als reserve, eveneens in Den Helder. Doorgaans hebben de helikopters een keer per jaar grootschalig onderhoud, base maintenance, nodig. Dit onderhoud wordt gepleegd op een van de bases van Bristow in het Verenigd Koninkrijk. Gedurende deze periodes zijn er tijdelijk twee helikopters in Nederland. Dit is geen probleem gezien Bristow volgens afspraak twee helikopters 24/7 operationeel moet hebben. Zelfs wanneer de basis in Zeeland niet beschikbaar is kan met twee inzetbare helikopters vanuit Den Helder worden voldaan aan de gestelde eisen.
