De Verenigde Staten hebben in onderhandelingen met Wit-Rusland verschillende akkoorden bereikt. Een van de deals creëert de vrees dat Rusland voortaan weer aan Boeing-onderdelen kan komen.
Belavia zucht sinds 2021 onder Amerikaanse en EU-sancties, na de gedwongen omleiding van Ryanair-vlucht FR4978 naar Minsk om oppositiejournalist Raman Pratasevich te arresteren. De beperkingen verbood de luchtvaartmaatschappij om in het Westen gebouwde vliegtuigen te leasen of reserveonderdelen en -diensten te verkrijgen.
In onderhandelingen met de Trump-regering sloten de Verenigde Staten en Wit-Rusland een deal om 52 politieke gevangenen vrij te laten in ruil voor verlichting van de sancties. De president van Litouwen, Gitanas Nauseda, bevestigde de vrijlating van politieke gevangenen, waaronder Litouwers, Polen, Duitsers, Britten en Fransen. Over de bekende oppositieleider Maria Kolesnikowa is echter niets bekend.
De exacte tegenprestaties zijn nog onduidelijk, maar de VS zal in ieder geval de sancties tegen Minsk versoepelen, waaronder de staatsluchtvaartmaatschappij Belavia. Zo mag Belavia voortaan weer onderdelen van Boeing-vliegtuigen importeren en leasen bij Amerikaanse airlines. Ook willen de Verenigde Staten de bevroren diplomatieke betrekkingen opnieuw ontdooien.
Doorspelen
Onder Belarussische oppositieleiders heerst de angst dat het Lukasjenko-regime voortaan Boeing-onderdelen kan doorspelen naar Rusland, waar de eigen luchtvaart ook onder zware sancties lijdt. Beide landen zitten in de EAEU, een economische unie zonder invoerheffingen van Rusland, Wit-Rusland, Kazachstan, Kirgizië en Armenië. Bovendien zijn Moskou en Minsk goed bevriend met elkaar.
Svetlana Tsichanoeskaya, de belangrijkste oppositieleider, waarschuwt ook voor de risico’s. ‘We begrijpen dat dit deel uitmaakt van de deal’, vertelde ze aan The Associated Press. ‘Maar het opheffen van sancties zonder systemische veranderingen in het land zou mazen kunnen openen die zowel het Loekasjenko-regime als Rusland zullen gebruiken om de sancties te omzeilen.’
