Ryanair haalt hard uit naar het Nederlandse luchtvaartbeleid. De Ierse prijsvechter beschuldigt Den Haag ervan de belangen van KLM te beschermen via de vliegtaks. ‘De meest vervuilende transferpassagiers van KLM zijn vrijgesteld van deze belasting’, zegt CMO Dara Brady. De airline vraagt het nieuwe kabinet om snel actie te ondernemen.
Vliegtaks fors gestegen
De Nederlandse vliegtaks is sinds de invoering fors opgelopen. In 2026 bedraagt de heffing ruim dertig euro per passagier, wat volgens Ryanair neerkomt op een stijging van 288 procent in vijf jaar tijd. Volgens de maatschappij is de belasting vooral ingevoerd om de belangen van KLM te beschermen, ten koste van Nederlandse reizigers, toeristen en regionale luchthavens. ‘Deze strafbelasting heeft de ticketprijzen opgedreven, terwijl de meest vervuilende transferpassagiers van KLM worden beschermd. Zij blijven vrijgesteld van deze belasting, ondanks dat zij meer dan twee keer zoveel uitstoot veroorzaken als de directe point-to-pointvluchten van Ryanair’, zegt CMO Dara Brady.
Belasting afschaffen
Volgens Ryanair kan het schrappen van de heffing snel effect hebben op de markt. ‘Het afschaffen van deze ecotaks zou de concurrentiepositie van Nederland onmiddellijk herstellen, zorgen voor lagere ticketprijzen voor consumenten en eindelijk de connectiviteit herstellen die Nederland de afgelopen jaren heeft verloren, vooral op regionale luchthavens’, voegt Brady toe. Tot slot wijst de maatschappij op ontwikkelingen elders in Europa. ‘Nu luchtvaartbelastingen in verschillende Europese markten worden afgeschaft, zoals in Zweden, Hongarije, Albanië en Italiaanse regio’s, is dit het perfecte moment om alles na jaren van anti-luchtvaartbeleid terug te draaien.’
Ontevredenheid onder passagiers
De discussie over de vliegtaks speelt al langer in Nederland. Uit onderzoek van Motivaction blijkt dat 75 procent het onrechtvaardig vindt dat reizigers die via Schiphol overstappen geen vliegbelasting betalen, terwijl zij wel gebruik maken van de luchthavenfaciliteiten. Volgens onderzoekers leidt dat tot een opvallend verschil in kosten. Een passagier die zijn reis in Nederland begint, betaalt drie keer zoveel aan vaste kosten per persoon in vergelijking met een transferpassagier. Daardoor ontstaat volgens critici een situatie waarin de Nederlandse reiziger indirect meebetaalt aan het overstapmodel van luchtvaartmaatschappijen.
Debat
In 2022 gaf toenmalig klimaatminister Rob Jetten aan dat transferpassagiers en privéjets niet buiten de vliegtaks mochten vallen. Hij zei dit naar aanleiding van kritiek in de Tweede Kamer op de bestaande uitzonderingen. SP-Kamerlid Mahir Alkaya uitte zijn frustratie over de vrijstelling voor transferpassagiers, terwijl Kamerlid Pieter Omtzigt stelde dat ook zakenvluchten belast moesten worden. Tijdens een debat over het Belastingplan benadrukte Jetten dat de vliegtaks voor dat jaar niet kon worden aangepast, maar dat de kritiek hem wel aan het denken had gezet. ‘We zoeken naar vormen om vliegen beter te beprijzen. Daar zetten we nu een belangrijke stap in met de aanpassing van de vliegbelasting. Maar onder andere op privéjets en op transferpassagiers zat er nog een lacune in het beleid’, aldus de minister.
