De olieprijs is de afgelopen weken in beweging gekomen na het aangekondigde vredesakkoord tussen de Verenigde Staten en Iran. Volgens de Monitor Brandstofprijzen van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) is een lichte daling te zien. Tegelijkertijd ontstaat opnieuw de vraag: als olie goedkoper wordt, dalen dan ook vliegtickets? In de praktijk blijkt die koppeling veel minder vanzelfsprekend dan vaak wordt gedacht.
Daling in prijzen
De recente daling van de olieprijs komt direct na het aangekondigde vredesakkoord tussen de Verenigde Staten en Iran. Daarbij speelt vooral de heropening van cruciale handelsroutes zoals de Straat van Hormuz een belangrijke rol. Die ontwikkeling werkt snel door in de energieprijzen: volgens de nieuwste cijfers van ACM is die daling breed zichtbaar in de hele keten. Tegelijkertijd liggen de prijzen nog altijd ongeveer veertig procent hoger dan in de periode vóór het uitbreken van de oorlog in Iran. Daar komt bij dat de rust in de markt nog altijd fragiel is.
Weinig concrete details
Analisten benadrukken dat het vredesakkoord weliswaar voor opluchting zorgt, maar dat er nog weinig concrete details zijn. Bovendien zal het naar schatting weken tot maanden duren voordat olie- en scheepvaartroutes volledig zijn hersteld. Die onzekerheid houdt de markt volatiel. Voor de luchtvaart is dat vooral relevant via de kerosineprijs, die direct is gekoppeld aan ruwe olie, maar niet één-op-één meebeweegt met dagelijkse schommelingen. Door inkoopcontracten en hedgingstrategieën worden prijsbewegingen afgevlakt en vertraagd doorgegeven, waardoor de daling van de olieprijs pas later terug te zien is in de kosten van luchtvaartmaatschappijen.
Vliegtickets bewegen nauwelijks mee
Volgens een analyse van Visual Approach hebben schommelingen in de olieprijs nauwelijks effect op de gemiddelde ticketprijs die passagiers uiteindelijk betalen. Ticketprijzen worden in de kern bepaald door vraag, concurrentie en de beschikbare capaciteit op een specifieke route, niet door de onderliggende kostenstructuur van airlines. Daardoor ontstaat een markt waarin prijzen voortdurend worden bijgesteld op basis van bezettingsgraad, boekingsmoment en concurrentiedruk, in plaats van mee te bewegen met schommelingen in olie- of kerosineprijzen. Wel is het mogelijk dat de brandstoftoeslagen die airlines, waaronder KLM en Transavia, hanteren op termijn weer kunnen vervallen wanneer de markten stabiliseren. ‘Na een periode van extreem hoge prijzen zou dit welkome lucht geven aan de luchtvaartmaatschappijen’, zegt Marnix Fruitema van BARIN tegenover Up in the Sky.
