Afgelopen donderdag is er door studenten en docent Omid Aazami van de Hogeschool van Amsterdam een mini-symposium over duurzaamheid in de luchtvaart georganiseerd. Het doel van dit symposium was om luchtvaartprofessionals bewust te maken van de invloed van de luchtvaart op het klimaat.
Gedurende het evenement werd er gesproken over de initiatieven van bedrijven om de luchtvaart duurzamer te maken, en er werd ook gekeken naar welke problemen er aan wordt gelopen. Daarbij hadden de sprekers het over wat er echt nodig is om vooruitgang te boeken. Er waren ongeveer 25 aanwezigen. Door de kleine opzet en opstelling van de zitplaatsen hing er een open sfeer. Als gevolg daarvan werd er tijdens en na de presentaties veel gediscussieerd.
Sprekers uit de industrie voor dit symposium waren Inka Pieter, directeur van MVO & milieustrategie van de KLM, en Vivekanandhan Sindhamani van luchthavenontwikkelaar Netherlands Airport Consultants (NACO). Ook Associate Professor Duurzaam Toerisme Paul Peeters van NHTV Breda en vijf afstudeerstudenten van de Hogeschool van Amsterdam gaven presentaties.
Ecologische voetafdruk
De KLM is volgens Pieter volop bezig om haar ecologische voetafdruk te verminderen. Dit doet het bedrijf bijvoorbeeld door vluchten uit te voeren met biobrandstoffen, door minder gewicht mee aan boord te nemen of door duurzamere catering aan te bieden. De KLM richt zich niet alleen op zichzelf, maar ook op de leveranciers door die duurzamer proberen te maken. Al deze initiatieven zijn overigens niet zonder resultaat: de luchtvaartmaatschappij is inmiddels al elf keer uitgeroepen als duurzaamste airline door de Dow Jones Sustainability Index.
De International Air Transport Association (IATA) heeft toekomstplannen uitgezet die de uitstoot van de luchtvaart moeten verminderen. Een van die doelen is het verbeteren van de gemiddelde brandstofefficientie met 1,5% per jaar in de periode van 2009 tot 2020. Pieter stelt dat de KLM goed op weg is om deze doelen voor 2020 te behalen. De luchtvaartmaatschappij heeft overigens als reactie op de doelen van IATA zelf plannen gemaakt om de uitstoot van koolstofdioxide met 20% per passagier te verminderen voor 2020.
Genoeg of te weinig?
Waar de KLM een positief beeld gaf, schetste Paul Peeters, Associate Professor bij NHTV Breda, een heel ander toekomstbeeld. Hij begon met een uitleg over de menselijke impact op het milieu en de negatieve effecten daarvan. Van de totale koolstofdioxide-uitstoot heeft de luchtvaart een aandeel van ongeveer 3%. Het uitvoeren van vluchten met biobrandstoffen is volgens Peeters niet genoeg om de uitstoot te verminderen. Zelfs als er een belasting van 200% op vliegtickets ingevoerd wordt, zal het doel niet bereikt worden. Een extremere manier om de uitstoot te verminderen zou het reduceren van het aantal slots op luchthavens zijn. Op die manier wordt er simpelweg minder vervuild.
Het meest optimale zou volgens Peeters zijn dat de uitstoot van emissie tussen de 3% en 6% per jaar afneemt. Daarbij dient elke generatie vliegtuigen 10-15% zuiniger te zijn. Doordat het tientallen jaren kost om een vliegtuig van de tekentafel tot een volledig operationeel toestel te krijgen, zal deze 10-15% echter niet haalbaar zijn.
Duurzame luchthavenontwikkeling
Terwijl de ontwikkelingen rond de uitstoot van vliegtuigbouwers en luchtvaartmaatschappijen vaak in het nieuws komen, wordt het ontwikkelen van vliegvelden minder in beeld gebracht. Vivekanandhan Sindhamani van NACO gebruikte tijdens het symposium een case study om te demonstreren hoe een luchthaven duurzaam ingericht kan worden.
Door middel van een speciale indeling van de landingsbanen en het afstand houden van omringende gebieden kan het omliggende ecosysteem behouden worden. Door het efficiënter indelen van de landingsbanen is het mogelijk om de taxitijd, en dus ook de uitstoot, te verminderen!
Daarnaast stelde Sindhamani dat mensen zich misschien moeten realiseren dat de verbeteringen niet komen of te lang duren en dat wij als mensen ons moeten aanpassen aan het veranderende milieu.
Verbredende presentaties van afgestudeerden
Als laatste kwamen de studenten die het symposium hadden georganiseerd aan het woord. Zij presenteerden hun thesis aan de aanwezigen. Zij hadden een paar onderzoeksresultaten, bijvoorbeeld dat de toekomst van biobrandstof niet zo rooskleurig is door de hoge prijs, ondanks maatregelen van ICAO die de marktwerking rond het minderen van uitstoot moeten verkleinen. Ook de stijging van uitstoot door het omvliegen (wegens verminderen van geluidsoverlast bij omwonenden) en het recyclen van een toestel kwamen aan de orde.
Toekomst
Na de verschillende partijen van dit symposium gehoord te hebben, kan gesteld worden dat bedrijven duurzaam willen zijn, maar dat zij er wel iets uit moeten kunnen halen op financieel gebied. Als een maatschappij zuiniger wil worden door biobrandstof te gebruiken, kan zij dit niet lang volhouden door de hoge prijs van deze brandstof. Ook de verschillende belangen van bedrijven beïnvloeden het invoeren van eventuele regels die de uitstoot kunnen verminderen. Het gehele verbeteringsproces moet daarbij niet door een enkel vliegveld of enkele luchtvaartmaatschappij gedaan worden, maar door de gehele industrie. Dat zie je ook langzaam gebeuren: nu de eerste bedrijven zich richten op duurzaamheid, volgen andere.
