In mijn vorige column stelde ik de vraag wanneer een nieuwe revolutie ontketend gaat worden in de luchtvaart. De laatste revolutionaire uitvindingen dateren uit de eerste helft van de vorige eeuw. Sindsdien is het vooral voortborduren op bestaande ideeën wat de klok slaat. Met als schrijnend voorbeeld de 737 MAX. Boeing bleef de 737 maar door ontwikkelen waardoor er uiteindelijk computers moesten worden ingebouwd om alle fysieke tekortkomingen te corrigeren (de nieuwe grotere motoren passen simpelweg niet meer onder de vleugel). Wanneer dat niet lukt geeft iedereen de IT-afdeling de schuld.
En dat terwijl de IT-afdeling, zelfs in de luchtvaart, juist de plek is waar in deze eeuw de meeste innovatiekracht lijkt te liggen. De aanwezigheid van de innovatie is binnen het vliegtuig echter zeer onevenredig verdeeld. Waar de piloten voorin (terecht!) verwend worden met de nieuwste technieken, is de digitalisering voor passagiers nog ver te zoeken.
Het enige dat de reis van de passagier veraangenaamt is het inflight entertainment systeem. Echter, het ontwikkelen van een nieuw vliegtuig duurt zo lang en de cabine een make over geven gebeurt zo weinig, dat de meeste schermpjes net zo responsief zijn als de eerste Samsung Galaxy tablets. Sinds enkele jaren is wel het mogelijk om je eigen tablet op te laden aan boord. Het stopcontact: we hebben het al zo’n honderd jaar in huis, al decennialang in treinen en nu ook in een vliegtuig. Het moet niet gekker worden. Deze scheve verdeling laat zien dat, ondanks de hoge kosten voor innovatie en de terechte conservatieve houding in verband met de veiligheid, het wel degelijk mogelijk is om belangrijke vernieuwingen door te voeren. De vraag is alleen: wanneer is de passagier aan de beurt om hiervan te profiteren?
Waar blijft de eerste vliegende disrupter?
Om de vraag naar vluchten te laten toenemen en passagiers te verleiden steeds langere vluchten te maken (kijk naar de ultra long-haul vluchten) is het essentieel de hele passenger journey te veraangenamen. Voor de meeste reizigers is het vliegen een noodzakelijk kwaad. De uitspraak “het gaat om de reis, niet om de bestemming” geldt niet voor vliegreizen.
Vele industrieën zijn al op z’n kop gezet door digitale disrupters. Het gebruiksgemak van applicaties als Spotify en Apple Music hebben ervoor gezorgd dat mensen massaal weer gingen betalen voor muziek. De techniek die Tesla echt onderscheidend maakt van de elektrische concurrenten zijn niet de batterijen of de motoren, maar het IT-systeem dat alles aanstuurt. En Kodak is nergens meer te bekennen sinds de opkomst van de digitale camera. Allemaal ontwikkelingen die voor meer gebruikersgemak en een grotere populariteit van het product hebben gezorgd.
Ik heb er alle vertrouwen in dat ook de vliegende reiziger in de nabije toekomst gaat profiteren van de digitale revolutie. Dit kan de machtsbalans tussen luchtvaartmaatschappijen in beweging kan brengen. Hoewel low-cost airlines doorgaans als eerste uit de startblokken zijn gegaan als het gaat om digitalisering, betekent dit niet dat zij ook degene zijn die de industrie echt op z’n kop gaan zetten. Het gaat hier niet om oud tegen nieuw of groot tegen klein. Zoals te lezen is in “The Unicorn Project”, hét boek op het gebied van digitalisering van bedrijven: “This is not a story about small beating large; it’s fast beating slow”. De winnaars van deze volgende revolutie zullen die genen zijn die hun dienstverlening het snelste kunnen aanpassen aan de snel veranderende vraag van de passagier.
De eersten zullen de laatsten zijn?
Wie er op dit moment koploper is, zegt echter niets over wie de koploper is in de (nabije) toekomst. Een mooi voorbeeld hiervan is Skype. Jarenlang de koploper in online bellen en videobellen. Maar toen na de Corona-uitbraak de wereld helemaal klaar was om massaal te gaan videobellen had niemand het meer over Skype. Uit het niets kwam Zoom op, een applicatie met meer functionaliteit en een hoger gebruikersgemak. Skype kon zelfs niet profiteren van de initiële veiligheidsproblemen bij Zoom. Ze waren simpelweg uitgespeeld, geblesseerd geraakt tijdens een te lange warming up.
Ik ben ervan overtuigd dat uiteindelijk ook in de luchtvaart de digitale revolutie er gaat komen. Bedrijven die de daadwerkelijke digitale behoeften van de passagiers weten te vervullen zullen het speelveld gaan domineren. De kracht van software is dat je het met een druk op de knop kan aanpassen en daarmee de passagier steeds opnieuw kunt verrassen. Het nadeel is dat de concurrentie dat minstens net zo makkelijk kan. De wereld van de consument buiten het vliegtuig verandert snel. Nu is het aan de luchtvaartmaatschappijen om de wereld aan boord net zo snel mee te laten veranderen. Durft jij te wedden welke luchtvaartmaatschappij de nieuwe Zoom Airlines wordt en welke als Skype Airways ten onder gaat?
