Precies vandaag, maar dan in 1961, maakte een Crusader een zó harde landing op een vliegdekschip, dat zowel één van de hoofdwielen als de arrestor hook spontaan afbraken. De piloot wist zich te redden met de schietstoel, net voordat het al brandende toestel de golven in ging. Het filmpje is beroemd geworden, en werd daarna veel gebruikt om piloten te overtuigen van de kwaliteiten van hun schietstoel.
Dit ongeluk doet me denken aan Paul, voormalig Crusader-vlieger van de US-Navy. We praatten veel, tijdens het eindeloze wachten op beter weer, bij het deltavliegen op de Wallaby Ranch in Florida.
Paul vloog in de jaren zeventig vanaf vliegdekschepen. Tussen twee oorlogen door; Vietnam was net afgelopen, en de Golfoorlogen waren nog niet begonnen. Hij sloot zijn militaire leven af zonder ooit één schot in anger te lossen. Werd daarna captain bij een airline. In zijn vrije tijd speurde hij met een omgebouwd sportvliegtuig zevenduizend uur lang naar scholen haring voor de kust van Nova Scotia. Zoals veel Amerikanen deed hij van alles tegelijk: werd ook nog eens ondernemer, bouwde drijvende steigers voor mensen die aan het water wonen.
Een paar jaar geleden gingen we met z’n tweeën naar Sun & Fun. Ik moest hem overhalen, want hij hield niet van crowds. Maar toen we er eenmaal waren, genoot hij toch.
De show roept herinneringen op. Bijna elk toestel is hij in zijn lange vliegcarrière wel eens tegengekomen. We sloffen van vliegtuig naar vliegtuig, over het immense terrein. Vanonder de vleugel van een B-17 kijken we samen naar de Blue Angels, het hoogtepunt van de show. Of hij die wel eens eerder gezien heeft? Wat denk je? Hij vloog méé, achterin! In Californië, waar hij trainde op de Chocolate Mountains Gunnery Range. Daar waren ‘The Angels’ dan meestal ook, voor de winterstop.
Maar ook de mindere kanten van het navy-bestaan komen weer naar boven. Aambeien: daar hadden alle vliegers last van. Gevolg van het strainen tijdens high-G-manoeuvres. Of van de katapultstart, dachten de doktoren. Eén strijdmakker vloog altijd zittend op een rubber zwembandje. Dat knapte opeens, tijdens een laagvlieg-oefening. Cockpit gevuld met wolken talkpoeder. De man had bijna zijn schietstoel geactiveerd vanwege de klap, en de walm in de cockpit. Hij dacht dat hij beschoten was. ‘Ach, we hebben ook veel gelachen in die tijd’, mompelt Paul.
Opeens staat hij voor zijn oude Crusader! Een man in een nep-uniform maakt vanaf een keukentrapje foto’s van kinderen in de cockpit. Paul vertelt hem – ietwat geroerd – dat hij jarenlang op het toestel gevlogen heeft.
Er komt nauwelijks een reactie; de man duwt hem opzij omdat er wéér een dikke teenager op de foto moet.
In de auto terug doet hij verslag van de welbestede dag, tegen zijn dochter. ‘My friend Goef from Holland’, hoor ik hem zeggen. Kijk, dat mag u dan kinderachtig vinden, maar daar ben ik dan trots op, dat een echte F8-Crusader pilot van de US Navy mij ‘vriend’ noemt. En jaloers van aard ben ik sowieso al niet. Zeker niet op die aambeien. “Nee, het was soms geen pretje”, zegt Paul: “Dan ben je een stoere navy-piloot, en heb je altijd jeuk aan je kont.”
Goof Bakker
