Met een enorme order op zak kijkt het Zweedse Saab naar een verdubbeling van de productiecapaciteit van de Gripen-straaljager. Vooral in Oekraïne kijkt men vol vreugde naar deze ontwikkelingen, want de levertijd zal drastisch dalen.
Eerder plaatste Oekraïne een megaorder voor tot wel honderdvijftig E-jets van Saabs Gripen-straaljager. Deze snelle, veelzijdige straaljagers zijn ontworpen voor de onherbergzame gebieden van Scandinavië en kunnen goed opereren in koude omgevingen, zoals het Oekraïense slagveld in de winter. Kyiv wacht dan ook vol ongeduld op de eerste batch straaljagers.
Toch moet Oekraïne daar nog even op wachten. De eerste batch van zestien straaljagers, ter waarde van 2,9 miljard dollar, komt slechts in 2029 aan. Met de huidige productiecapaciteit van vijftien exemplaren per jaar gaat het bovendien nog vele jaren duren om de resterende bestelde Gripens te leveren aan Oekraïne. Tegelijkertijd is Saab bezig met leveringen voor andere klanten.
Verdubbelen
Daarom overweegt Saab om haar productiecapaciteit te verhogen naar 25, of misschien zelfs wel dertig toestellen per jaar. De honderdvijftig straaljagers kunnen dan in respectievelijk vijf of zes jaar van de band rollen. Daarmee daalt niet alleen de levertijd voor Oekraïne drastisch, maar ook andere klanten van Saabs Gripen profiteren van de verkorte levertijd.
Ook in Zweden kijkt men vol enthousiasme naar de plannen van de nationale wapenfabrikant. In 2013 bestelde Stockholm zestig exemplaren van de Saab Gripen E/F, maar de enorme order uit Kyiv zorgt ervoor dat de Zweden hun order nog eens heroverwegen. Volgens de Zweedse luchtmachtgeneraal Jonas Wikman kunnen daar nog eens twaalf exemplaren bijkomen. Deze zouden ter compensatie zijn voor de Gripen C/D’s die naar Oekraïne zijn gestuurd.
Waarom wil Oekraïne de Gripen?
Oekraïne wil de Gripen zo graag hebben, omdat deze volgens de Oekraïense luchtmacht het beste past bij de situatie in Oekraïne. De Zweedse vliegtuigen zijn specifiek ontworpen voor kleinschalige operaties op meerdere locaties tegelijkertijd, aangezien de Zweden tijdens de Koude Oorlog bang waren dat de Sovjets het land op meerdere plekken tegelijkertijd zouden aanvallen.
Verder zijn de Gripens in staat om te landen en op te stijgen op korte landingsbanen, en zelfs snelwegen, waarbij eventuele aanvallen op luchthavens minder impact hebben. Bovendien zijn de Gripens snel en makkelijk opnieuw gereed te maken na terugkomst. In ideale omstandigheden kan de straaljager binnen tien minuten worden bijgetankt en bewapend voor een tweede sortie.
