Flares worden regelmatig gebruikt tijdens airshows als spectaculair onderdeel. Maar flares zijn niet enkel voor de fun, ze vervullen een essentiële taak voor verschillende militaire vliegtuigen en helikopters. Wat zijn het eigenlijk en waarvoor worden ze gebruikt?
Wat zijn flares?
Een flare is een afweersysteem voor militaire vliegtuigen en helikopters, speciaal ontworpen tegen infraroodgeleide raketten. Er bestaan twee soorten flares. De eerste soort betreft magnesiumfakkels die zodra ze in contact komen met de lucht, oplichten en warmte uitstralen. De tweede soort is een vuurwerktype. Deze vorm van flares wordt op een andere manier ontstoken. Dit heeft een groot voordeel ten opzichte van de eerste soort. Het ontstekingsmechanisme is een stuk betrouwbaarder. In geval er onverhoopt zuurstof bij de eerste soort flares komt, vatten deze meteen vlam. Het vuurwerkontstekingsmechanisme is beter te controleren aan boord. De flares hebben een temperatuur van zo’n duizend graden Celsius. Dat heeft een belangrijke reden.
Formatie van F-16’s en F-35 tijdens de Luchtmachtdagen 2019 op Volkel © Leonard van den Broek 
AH-64 Apache van de Koninklijke luchtmacht laat flares los – ©Leonard van den Broek 
Super Puma helikopter laat een serie flares los © Robert Arts 
F/A-18 Hornet laat flares (hittefakkels) los © Robert Arts 
Nederlandse C-130 Hercules laat flares los tijdens de Air Power demonstratie © Peter Steehouwer 
‘Flare dump’ van Nederlandse F-16 tijdens gesimuleerde aanval op het vliegveld © Peter Steehouwer
Waarom worden flares gebruikt?
Flares zijn het laatste redmiddel tegen infraroodraketten. Als een raket op een toestel afkomt kunnen de flares automatisch of op commando van de piloot, worden afgeschoten. De hittefakkels hebben een hogere temperatuur dan de uitlaat van de motoren aan boord van het vliegtuig of de helikopter. Een infraroodraket wordt altijd geleid naar het warmste object in de omgeving. Als de flares afgeschoten zijn, leiden ze de raket af van het vliegtuig of de helikopter omdat de flares warmer zijn dan de uitlaten. Dit zorgt ervoor dat de infraroodraket de machine niet raakt.
De flares raken na het afvuren de temperatuur snel kwijt. Daarnaast vliegt het toestel zelf ook verder. Daarom is de timing van het afschieten van de flares cruciaal. Als de timing niet juist is kan het alsnog gebeuren dat de raket het originele doelwit vindt. Daarom moet na het afvuren van de flares ook altijd direct een uitwijkmanoeuvre uitgevoerd.
Er zijn ook commerciële toestellen die flares meenemen aan boord. Bij de Israëlische luchtvaartmaatschappij El Al vliegen toestellen die met dit automatisch afweersysteem zijn uitgerust. Nadat in 2002 een van hun machines werd aangevallen door twee raketten, is daartoe besloten. Menig land uitte bezwaren tegen dit systeem op de commerciële luchthavens. Van Nederland kreeg El Al toestemming om dit systeem te gebruiken mocht het ooit nodig zijn.
