97 luchtvaartmaatschappijen uit 16 verschillende landen staan op de Europese zwarte lijst. Ze voldoen niet aan de diverse gestelde voorschriften en zijn daarom niet welkom om te landen op of te vertrekken van Europese luchthavens. Evenmin zijn ze welkom in het Europese luchtruim Twee keer per jaar vindt een beoordeling door de Europese Commissie plaats. In 2006 werd deze lijst voor het eerst gepubliceerd, de meest recente is van 2 juni 2021.
Landen
Alle landen en daarmee alle in een land aanwezige luchtvaartmaatschappijen worden beoordeeld op veiligheid. Voldoet een luchtvaartmaatschappij niet in voldoende mate aan alle gestelde voorschriften, dan wordt zij aangeschreven en krijgt een kans verbeteringen door te voeren of zich te verweren. Leidt dit naar de mening van de Europese Commissie niet tot verbetering dan wordt zij op de zwarte lijst geplaatst en gaat er per direct een vliegverbod in. Niet zelden staan alle maatschappijen uit één land op de zwarte lijst omdat de Europese Commissie het toezicht in die landen in het algemeen onvoldoende acht. Ook komt het meermaals voor dat een verbod geldt voor een enkele maatschappij uit een land, of zelfs voor een specifiek type vliegtuig. Een verbod heeft grote gevolgen voor de luchtvaartmaatschappijen en landen in kwestie.
De zwarte lijst is hier te vinden.
Wie staat er op?
Dat landen niet welkom zijn in Europa met hun vliegtuigen betekent niet de beschikking hebben over een moderne vloot. Sommige maatschappijen vliegen zelfs met nog jonge toestellen die in Europa zijn gebouwd. Zo beschikt Afriqiyah over een paar Airbus A320’s die in 2010 uit de fabriek rolden. Maar het Noord-Koreaanse Air Koryo mag nog wel naar Europa komen, zij het slechts met twee van haar vliegtuigen: haar beide Toepolev Tu-204’s voldoen aan de regels van de EU. Iran Air op haar beurt is welkom met al haar machines, zij het met uitzondering van de bij hen geregistreerde Fokker 100’s en Boeing 747’s.
In Afghanistan, Armenië, Congo, Djibouti, Eritrea, Kyrgyzstan, Libië, Nepal, Sao Tome, Sierra Leone en Soedan hebben alle maatschappijen een vliegverbod in het Europese luchtruim te pakken. Naast deze landen zijn er ook een paar specifieke maatschappijen die een verbod hebben: Iraqi Airways, Med-View Airline, Blue Wing Airlines, Turkmenistan Airlines, Avior Airlines en Air Zimbabwe. Of deze maatschappijen ooit van de lijst zullen komen is nog maar de vraag. Blue Wing Airlines was in 2007 weer welkom na in 2006 op de zwarte lijst te zijn beland, maar kwam er in 2010 weer op na drie fatale ongevallen in korte tijd, alle met een Antonov An-28. Inmiddels heeft deze maatschappij overigens wel afscheid genomen van deze toestellen.
Eén land is nog niet te zien op de zwarte lijst: Belarus. Het verbod dat dit land heeft opgelegd gekregen voor het gebruik van het Europese luchtruim, heeft niets te maken met de veiligheid van de betrokken maatschappijen. Na het incident met een Ryanair-vlucht afgelopen mei kreeg het land te maken met politieke sancties. Een vliegverbod is hier een van.
