Afgelopen week was een gepensioneerde QRA-F16-piloot op de TV die meldde dat hij de bom destijds niet gegooid zou hebben, als hij de opdracht had gekregen.
Geen optimaal signaal richting Poetin, momenteel. Want als Poetin denkt: ‘die mietjes in het Westen durven de bal toch niet terug te gooien’ is het allicht ietsje makkelijker voor hem om op de rode knop te drukken…
Doet me denken aan iets aanpalends. Ik was ooit in Slowakije met ene Cees, ook een QRA-piloot. Maar een halve generatie ouder: op de F-104. Die vertelde ’s avonds bij het bier dat hij altijd zware bedenkingen had gehad bij zijn moeilijke taak. En zelfs later; als hij wakker lag vroeg zijn vrouw altijd: ‘Cees, denk je weer aan de bom?’
Zijn voorgenomen insubordinatie was echter onschuldiger: hij zou nìet, zoals de opdracht was, met een enorme Immelmann naar Vliegbasis Leeuwarden terugkeren, maar zich met vliegtuig-en-al in het inferno storten dat hij veroorzaakt had.
Afgezien van het feit dat er al geen Leeuwarden meer geweest zou zijn om naar terug te keren (QRA betekent: Quick Reaction…) vond ik het ook iets nobels hebben. De man zag de noodzaak van zijn taak in, maar wilde toch het lot van die honderdduizend mannen, vrouwen en kinderen daar beneden delen.
Een paar jaar later overleed hij, en ik herhaalde het verhaal nog eens in een of ander medium. Een collega van Cees gaf me toen de wind van voren. Hij zei dat ik de man postuum te schande maakte. ‘Ik verklikte zijn insubordinatie’, begreep ik.
Kan zijn, maar ik vind het klein grut in vergelijking met die bekentenis waar dit stukje mee begint.
Ik ben dus benieuwd naar je reactie dáár op, Ferry?
Additional Facts & Reacties
Proeflezer P.: “Spannend onderwerp, actueel ook. Ik zag zijn reactie deze week op TV ook en ik verbaasde mij erover waarom iemand zoiets, juist nu, zou zeggen. Een intelligente man zou toch moeten hebben nagedacht over de reden waarom hij zoiets op dit moment op TV zegt. Misplaatst ´heldengedrag´? Of deed het alleen om mediageile redenen?
Ik heb veel respect voor Cees K. (de potentiële ´Ghost of Ljouwert´) na jouw verhaal. Ik heb mij juist de afgelopen dagen herhaaldelijk afgevraagd hoe ik mij onder deze omstandigheden, of nu als Oekraïner, zou gedragen (als oud-luchtmachtmilitair, weliswaar niet als piloot maar als militair luchtverkeersleider, maar wel militair-getraind). En hoewel ik 63 ben denk (en hoop) dat ik juist nu mijn leven (´graag´) in de waagschaal zou stellen om onder meer mijn kinderen en twee kleinzoontjes te beschermen. En, hoe hoogdravend dat ook klinkt, ook om mijn cultuur en mijn land voor het ergste te behoeden. Ik heb minder te verliezen dan alle jonge vaders, veelal zonder militaire training. (Dat heeft weliswaar weinig te maken met ´het N-woord´ en de ´A-bom´, maar het gevoel is voor mij actueel en daarom relevant).
Proeflezer B.: “Lekker makkelijk. Achteraf zeggen dat je De Bom niet gegooid zou hebben. Net zo makkelijk als dat ik zeg dat ik me aan het Oostfront zou hebben doodgevochten, destijds – 1976-1979 – bij 3GGW op 60km van het IJzeren Gordijn (als iemand nog weet wat dat is) als de Russen waren gekomen.
Lekker makkelijk. Je mag vliegen in een F-104, een NF-5 of een F-16. Geweldig, fantastisch, elke dag een feest. En je krijgt nog betaald ook! En dan achteraf zeggen dat je je werk – de reden waarom je daar vliegt – niet zou doen als het erop aankomt. Waarvoor je je wel elke maand riant liet betalen. (krachtterm)
Ieder jachtvlieger die twijfelde aan het nut en het gooien van De Bom had destijds direct ontslag moeten nemen. Als ik genoeg geld had – Russische oligarchen waar zijn jullie? – zou ik een rechtszaak beginnen om het salaris van die jachtvliegers terug te vorderen wegens plichtsverzuim ex post.”
Proeflezer N: “Iets om over na te denken. De huidige situatie is zo verwarrend moreel gezien dat je niet meer weet wat te denken. De aan grootheidswaanzin lijdende, liegende, de waarheid geweld aan doende halvegare daar in dat Kremlin met de hele rattengroep om zich heen (sorry voor de echte ratten) stuurt daar zijn eigen mensen onder valse voorwendsels de dood in en laat ze ook nog andere onschuldige mensen vermoorden terwijl hij aan de champagne en kaviaar zit. Je ziet, het kan mij niet extreem genoeg zijn om die man/groep te beschrijven. Hebben wij nou geen 007 die die man even de nek omdraait? Een klein bommetje op het Kremlin, maar ja, daar ga je weer, want dat veroorzaakt ook weer onschuldige slachtoffers. Ik ben blij dat ik geen zeggenschap heb over zulke zaken. Ik ken heel veel Russen van de 40 keer dat ik daar ben geweest als springer en vlieger en geen van allen willen ze oorlog. Nu zijn ze de gebeten hond alleen maar door die gek aan het Rode Plein. De gebeten hond op twee manieren: voor de rest van de wereld en door de eigen “baas”… In een paar jaar van “Help de Russen de winter door” naar een berg sancties…
Iets anders: ik ben ooit als sportspringer opgeleid door een Cees waarvan ik weet dat hij militair is geworden en een tijdje geleden is overleden. Wat ik ervan hoorde, was dat zijn carrière als militair geen gelukkige was omdat hij het vaak niet eens was over de gang van zaken en dat hij in een zekere vergetelheid is overleden. Ik heb hem ooit nog eens ontmoet op een reünie van onze springclub (ENPC op Seppe). Ik vond het een bijzonder aardige man en we mochten elkaar, maar onze wegen gingen verschillende kanten uit. Het kan bijna niet anders dan dat dezelfde Cees is.”
