Nederland blijft Israël voor miljoenen aan onderdelen voor de F-35 leveren. Dit ondanks waarschuwingen van ambtenaren dat Israël met deze toestellen mogelijk het oorlogsrecht schendt door bombardementen op Gaza.
De Nederlandse regering koos er het begin van de oorlog in Gaza al voor door te gaan met het verstrekken van reserveonderdelen voor Israëlische F-35-gevechtsvliegtuigen. Volgens de NRC werden de demissionaire ministers van Buitenlandse Zaken, Hanke Bruins Slot (CDA) en Liesje Schreinemacher (VVD), halverwege oktober geïnformeerd over een aanstaande zending van reserveonderdelen voor de Israëlische F-35’s vanuit Nederland. Ambtenaren wezen daarbij op de risico’s van mogelijk ‘ernstige schendingen van het humanitair oorlogsrecht’ door Israël. Sinds het begin van de oorlog met Hamas bombardeerde dit land meer dan 12.000 doelen in het dichtbevolkte Gaza. Volgens verschillende internationale bronnen kwamen hierbij duizenden Palestijnse burgers om. Desondanks laten de ministers de zending doorgaan.
Nederland levert onderdelen aan diverse partners in het F-35-programma. In 2022 importeerde Israël in totaal voor 2,3 miljoen euro aan F-35-onderdelen uit ons land. Voor de uitvoer van F-35-reserveonderdelen geldt een algemene vergunning waar alle partnerlanden gebruik van kunnen maken. Hierdoor is niet voor elke aanvraag aparte toestemming nodig en kan de levering ongebreideld doorgaan tijdens de oorlog. Wel kan de regering ingrijpen als de export in strijd is met het Nederlandse buitenlandbeleid. Zo weigerde Nederland tussen 2004 en 2020 29 keer een vergunning voor de uitvoer van militaire goederen naar Israël.
Extra controle
Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft aan de NRC aangegeven dat de regering overweegt bepaalde leveringen aan een ‘extra controle’ te onderwerpen. Hierbij zal volgens het ministerie rekening worden gehouden met ‘het Israëlische recht op zelfverdediging’ en ‘de risico’s op schendingen van het humanitair oorlogsrecht’.
