Samen met zes partnerlanden was Nederland op zoek naar een vervanger van de Boeing E-3A Sentry AWACS radarvliegtuigen. Eerder dit jaar hadden deze NAVO-landen nog de Boeing E-7 Wedgetail op het oog. Inmiddels ziet het consortium hier definitief van af.
Eerder dit jaar werd bekend dat de Amerikaanse luchtmacht haar E-3 AWACS toestellen niet zal vervangen door de Boeing E-7 Wedgetail. In plaats daarvan zal vol worden ingezet op satellieten. Sinds dit besluit ‘verandert er nu veel aan het vervangingsprogramma. Onder het eerdere programma is zowel de strategische als financiële basis weggevallen’, stelt Defensie in een persbericht.
De Britse Royal Air Force werkt wel samen met andere NAVO-landen bij de controle van het gezamenlijke luchtruim, maar heeft haar eigen radartoestellen. De RAF heeft wél gekozen voor de Boeing E-7 Wedgetail, een toestel gebaseerd op de Boeing 737. De Britten hebben drie E-7’s besteld, waarvan de eerste inmiddels is afgeleverd. Ook NAVO-partner Turkije opereert vier E-7T radarvliegtuigen.
De veertien NAVO AWACS toestellen, gestationeerd op de Duitse vliegbasis Geilenkirchen, zouden vanaf 2031 vervangen worden door zes Boeing Wedgetails. Nadat Amerika zich terugtrok uit het Wedgetail project, stond de gezamenlijke aankoop door NAVO al op losse schroeven. Nederland is zich nu samen met zes andere partners aan het oriënteren op een alternatief. “De inzet blijft om voor 2035 andere, stillere toestellen operationeel te hebben”, stelt staatssecretaris Gijs Tuinman in het persbericht. “De terugtrekking van de VS laat bovendien het belang zien om zoveel mogelijk te investeren in de Europese industrie.”
De meest voor de hand liggende kandidaat als alternatief is de SAAB GlobalEye. Dit toestel, gebaseerd op het Canadese Bombardier Global 6000, verloor het eerder van de Boeing Wedgetail. Nu de NAVO hiervan afziet, komt het Zweeds-Canadese toestel opnieuw in beeld. Dat zowel Zweden als Frankrijk, beide NAVO-partners, de GlobalEye hebben besteld vergroot de kansen voor dit type. Overigens lijkt de Zweedse luchtmacht “GlobalEye” geen mooie naam te vinden voor het toestel. De Zweedse defensie heeft een wedstrijd uitgeschreven voor het bedenken van een naam voor de S.106, de Zweedse typeaanduiding voor de GlobalEye.
