Met een demonstratieve vlucht boven vier van de grootste steden van Polen zijn de eerste F-35-gevechtsvliegtuigen officieel in dienst gesteld bij de Poolse luchtmacht. De drie toestellen, die eind mei arriveerden, vlogen vrijdag onder grote publieke belangstelling over onder meer Warschau, Krakau en Gdańsk, voorafgaand aan een officiële ceremonie op luchtmachtbasis Łask.
Eerste F-35’s inzetbaar
De drie F-35’s stegen vrijdagochtend op vanaf de 32e Tactische Luchtmachtbasis in Łask voor een vlucht die door het ministerie werd omschreven als de operatie ‘Welcome to Poland’. De route voerde langs verschillende Poolse steden en symbolische locaties. In Gdańsk verschenen de toestellen boven Westerplatte, gevolgd door passages boven Warschau, Krakau en Łódź. Op sociale media verschenen kort daarna talrijke video’s en foto’s van de overvliegende straaljagers. Volgens het Poolse ministerie diende de vlucht niet alleen als ceremonieel welkom, maar maakte deze ook onderdeel uit van een trainingsprogramma.
Historisch moment
De officiële ingebruikname vond later plaats op de luchtmachtbasis in Łask. Daarbij waren onder anderen president Karol Nawrocki, premier Donald Tusk, defensieminister Władysław Kosiniak-Kamysz en vertegenwoordigers van de Verenigde Staten aanwezig. Defensieminister Kosiniak-Kamysz sprak op sociale media van een langverwacht moment. ‘Dit is de dag waarop we jarenlang hebben gewacht. Vandaag verwelkomt Polen zijn F-35 Husarz’, schreef hij. President Nawrocki noemde de introductie van de nieuwe gevechtsvliegtuigen ‘een historische dag voor de Poolse strijdkrachten en onze veiligheid’ en stelde dat Polen zich daarmee aansluit bij de groep landen die beschikken over gevechtsvliegtuigen van de vijfde generatie.
‘Een Porsche naast een Fiat Tipo’
Ook premier Donald Tusk stond tijdens een bijeenkomst in Warschau stil bij de introductie van de nieuwe toestellen. Daarbij verwees hij naar een uitspraak van een van de Poolse F-35-piloten. Volgens Tusk omschreef de vlieger het verschil met eerdere gevechtsvliegtuigen als ‘een Porsche naast een Fiat Tipo’. De premier noemde Łask daarnaast het toekomstige opleidingscentrum voor Poolse F-35-piloten. ‘De helden van Top Gun zouden jaloers kunnen zijn op onze piloten’, voegde hij eraan toe.
Levering van 32 straaljagers loopt door
Polen bestelde in 2020 in totaal 32 F-35’s bij fabrikant Lockheed Martin. De overeenkomst, inclusief opleidingsprogramma’s en extra motoren, vertegenwoordigt een waarde van ongeveer 4,6 miljard dollar. De eerste drie toestellen arriveerden eind mei in Polen. Volgens Defensie volgen later dit jaar nog elf vliegtuigen, waarna in 2027 nog eens twaalf toestellen worden geleverd. De resterende exemplaren moeten uiterlijk in 2029 arriveren. De F-35’s worden uiteindelijk gestationeerd op de luchtmachtbases van Łask en Świdwin, waar momenteel wordt gewerkt aan uitbreiding van de infrastructuur en de installatie van nieuwe simulatoren.
Toestellen krijgen naam ‘Husarz’
Tijdens de ceremonie kregen de Poolse F-35’s officieel de naam ‘Husarz’, een verwijzing naar de beroemde gevleugelde huzaren die tussen de zestiende en achttiende eeuw deel uitmaakten van de elitecavalerie van het Pools-Litouwse Gemenebest. De naam werd gekozen via een publieke stemming georganiseerd door de Poolse generale staf. Daarmee zet Polen een bestaande traditie voort. Eerder kregen ook de Poolse F-16’s de bijnaam ‘Jastrząb’ (havik), terwijl vooroorlogse Poolse militaire vliegtuigen namen droegen als ‘Karaś’ en ‘Łoś’.
